[10-17 aralık] askeri ve diplomatik gelişmeler

10 aralık ile 17 aralık arasındaki askeri ve diplomatik gelişmeler. bu arşivin ana gündem maddesi cumhurbaşkanı erdoğan'ın fırat'ın doğusu açıklaması.

dünya genelinde göçmen nüfusu, 2000-2017 döneminde yüzde 49 artarak 258 milyona çıktı.

rusya dışişleri bakanı lavrov, ermenistan’da abd’ye ait 3 biyolojik laboratuvar bulunduğu yönündeki bir soruyu, moskova ile erivan’ın ermenistan’da yabancı güçlerin bulunmamasını garanti edecek bir belge hazırladığını söyleyerek yanıtladı.

israil başbakanı netanyahu, gizli servis ajanlarının iran’ın nükleer programını kontrol için belli aralıklarla iran’a gittiğini açıkladı.

israil bakanlar kurulu yasama komisyonu, batı şeria'da silahlı eylemde bulunan filistinlilerin ailelerinin evlerinden zorla çıkarılmasını sağlayan kanun tasarısına onay verdi.
katar, bm'ye bağlı insani yardım alanında hizmet veren kuruluşlara 500 milyon dolar değerinde destek vermek üzere örgütle ortaklık anlaşmaları imzaladı.

yemen'in hudeyde şehri için geçerli, husiler ile hadi hükümeti arasındaki ateşkes anlaşmasının 18 aralık salı günü saat 00.00'da yürürlüğe gireceği açıklandı.

sudan devlet başkanı ömer beşir, suriye'ye gelerek esad ile bir görüşme gerçekleştirdi ve ardından ülkesine geri döndü. beşir, iç savaş başladığından bu yana esad'ı ziyaret eden ilk arap lider oldu.

gürcistan'da 28 kasım'da yapılan seçim sonucunda ülkenin ilk kadın cumhurbaşkanı olma unvanını kazanan 'rusya karşıtı' salome zurabişvili, yemin ederek görevine başladı.

iddialara göre abd, eğittikleri 8 bin barzani destekli 'roj peşmergesini', türkiye sınırına yerleştirerek ypg ile türk ordusu arasına set çekecek. haberde bu kararı türkiye'nin sıcak karşıladığı belirtiliyor. [basnews]

ışid karşıtı koalisyonun amerikalı sözcüsü, pkk sempatizanı bir kişinin "terörist türk ordusu" diye attığı tweeti rt yaptıktan sonra geri çekti.

dışişleri bakanı çavuşoğlu, "esad demokratik seçimleri kazanırsa çalışmayı düşünebiliriz" dedi.

15 temmuz darbe girişimi sonrası 4425'i bu yılın ilk 11 ayı olmak üzere 28 ayda toplam 6404 türk vatandaşı iltica için yunanistan'a başvuruda bulundu.

afrin’de pazar içine düzenlenen bombalı araç saldırısında çok sayıda ölü ve yaralı olduğu belirtiliyor. terör saldırısını pkk'nın düzenlediği düşünülüyor.

tunus başbakanı yusuf eş-şahid, suudi arabistan'ın ülkesine 830 milyon dolar değerinde yatırım ve mali yardım taahhüt ettiğini açıkladı.

afganistan’ın doğusunda yer alan kunar ilinde dört köyü hedef alan abd hava bombardımanında, çoğu kadın ve çocuk olmak üzere en az 65 sivil hayatını kaybetti.

bahreyn dışişleri bakanı al halife, avustralya’nın kudüs'ün batısını israil'in başkenti olarak tanıma kararını desteklerken, arap birliği’nin tepkisini eleştirerek, tepkiyi sorumsuz bir açıklama olarak niteledi.
cumhurbaşkanı erdoğan'ın açıklamasının ardından rusya'dan ilk fırat'ın doğusu yorumu savunma bakanı sergey şoygu'dan geldi: fırat’ın doğusundaki abd kontrolündeki durum ve ınf hakkında abd’yi uyarıyoruz. mevcut durum kabul edilemez.

pkk'ya bağlı sdg meclisi başkanı riyad dirar, türkiye sınırının tamamını esad rejimine teslim etmeye hazır olduklarını söyledi.

ab dış ilişkiler ve güvenlik politikası yüksek temsilcisi federica mogherini, türkiye tarafından suriye'nin kuzeydoğusuna yapılacak olası askeri operasyonun "endişe kaynağı” olduğunu belirtti.
ukrayna devlet başkanı poroşenko, (rusya'nın tüm tehditlerine rağmen) ‘bağımsız ukrayna ortodoks kilisesi’nin kurulduğunu ilan etti.

katar dışişleri bakanı şeyh al sani, körfez işbirliği konseyi'nin hiçbir şey yapmaya gücü olmayan bir kurum olduğunu söyledi.

suud medyasına konuşan ypg'nin genel komutanı terörist sipan hemo, ülkenin sınırlarını ve topraklarını türkiye'ye karşı korumaya çağırarak esad rejimi ile iş birliği yapmaya hazır olduklarını vurguladı.

terörden arananlar listesi'nde mavi kategoride bulunan ve başına 1 milyon 500 bin lira ödül konulan ışid'li kadın terörist, habur sınır kapısı'nda teslim oldu.

ırak'ta ezidi demokrat partisi genel sekreteri haydar şeşo, pkk'nın musul'un sincar ilçesinde türkiye karşıtı gösteri düzenlemek istediğini ancak adam toplayamadığını söyledi.

hint ordusu, keşmir bölgesinde bir köye düzenlediği operasyonda 3 direnişçisi ve 6 sivili öldürdü.

abd, türkiye'nin fırat’ın doğusuna düzenleyeceği harekata katılması beklenen öso gruplarına ve siyasi muhalefete tehdit mesajı gönderdi: "abd güçleri hedef alınmadan ypg'ye müdahale edilemez. bu abd ile sıcak savaşa girmek anlamına geliyor. harekata dahil olmayın." [aa]

fransa'da haftalardır gündemi meşgul eden sarı yelekliler, cumhurbaşkanı macron'un attığı adımlara rağmen 'her zamankinden daha kararlı şekilde eylemlere devam edeceğiz' mesajıyla paris'te yeniden toplanmaya başladı.

abd hazine bakanlığı, güney sudan'daki çatışmaları desteklediği ve silah sattığı gerekçesiyle aralarında israil ordusu'ndan emekli bir generalin de bulunduğu 3 kişiye yaptırım uygulanacağını bildirdi.

beyaz saray sözcüsü sarah sanders, trump ile erdoğan'ın telefon görüşmesine ilişkin, "iki ülke de suriye'de koordinasyona devam etme konusunda mutabık kaldı" açıklamasını yaptı.

ırak, türk savaş uçaklarının hava sahasını ihlal ettiği gerekçesiyle türkiye'ye 'nota' vererek bağdat büyükelçisi fatih yıldız'ı dışişleri bakanlığına çağırdı.

sırbistan ordusu: - kosova güvenlik gücü'nün kosova ordusu haline dönüşmesinin 1244 sayılı bmgk kararının ihlalidir. - kosova'ya askeri müdahale tek seçenek olarak masada yer alıyor. nato da rusya da kosova'nın bu kararına tepki gösterdi.

içişleri bakanı süleyman soylu, dağlarda toplam 700 teröristin kaldığını söyledi.

iran dışişleri bakanı zarif, abd'li senatör graham'ın "biz olmasak suudi arabistan bir haftada farsça konuşmaya başlar" şeklindeki açıklamasına ilişkin, "bir müslüman olarak bu sözlerden utanç duydum" dedi.

çin, abd'den ithal otomobil ve otomobil parçalarından alınan ek gümrük vergilerini 1 ocak'tan itibaren 3 ay askıya alacak.

nato genel sekreteri stoltenberg, kosova güvenlik gücünün orduya dönüştürülmesini öngören yasa tasarılarının kosova meclisinde ittifakın endişelerine rağmen kabul edilmesinin üzüntü verici ve "zamansız" olduğunu belirtti.

ypg, özel kuvvet birimi hat birimlerini tel abyad'a gönderdiğini duyurdu. hat, zeytin dalı harekatı öncesi türkiye'ye karşı gövde gösterisi yapmış, daha sonra türk askerinin harekata başlamasıyla kendi karargâhlarını ve şehri kısa sürede terk ederek fırat'ın doğusuna kaçmıştı.

abd'nin onayladığı 3 tasarı: kaşıkçı cinayetinin sorumlusu olarak veliaht prens selman gösterildi. abd'nin yemen bağlamında suudi arabistan'a olan askeri desteğinin kesilmesi öngörüldü. myanmar ordusunun arakanlı müslümanlara karşı saldırıları "soykırım" olarak kabul edildi.

türk savaş uçakları, ırak'ın kuzeyinde yer alan sincar ve karacak dağı bölgelerindeki pkk noktalarını bombaladı.

türkiye destekli suriye milli ordu sözcüsü yusuf hammud, fırat'ın doğusuna yapılacak harekatın eş zamanlı birkaç noktadan birden başlayacağını ve bölücü terör örgütü ypg kontrolündeki tüm bölgeleri kurtarmayı hedeflediğini söyledi.

kuveyt dışişleri bakan yardımcısı halid el carallah, suudi arabistan ile yaşanan sınır anlaşmazlığı ile ilgisi yok diyerek, ülke topraklarına ingiliz askeri deniz üssü kurulması konusunda anlaşmaya varıldığını bildirdi.

kızıldeniz ve aden körfezi'ne kıyısı bulunan 7 ülke (suudi arabistan, mısır, ürdün, cibuti, somali, sudan ve yemen), "bölgesel birlik" kurmaya karar verdi. hedefin, uluslararası ticareti ve kızıldeniz'deki uluslararası deniz trafiğini korumak olduğu açıklandı.

pentagon'dan yapılan açıklamada fırat'ın doğusuna yapılacak tek taraflı herhangi bir askeri harekatın 'kabul edilemez' bulunduğu belirtildi.

cumhurbaşkanı erdoğan'ın imzasıyla özel bütçeli türkiye uzay ajansı'nın kurulduğu resmen duyuruldu.

abd'nin bm daimi temsilcisi haley, "kaşıkçı cinayetininin sorumlusu suudi yönetimi ve yönetimin başı muhammed bin selman'dır. cezasız kalmamalılar." dedi.

türkiye'nin bağdat büyükelçisi yıldız, pkk'ya bağlı tevgera azadi'nin kyb'nin etkin olduğu bölgelerde 11 ofisinin kapatılmasının olumlu olduğunu ancak bunların terörle iltisaklı yapı olduklarının da ilan edilmesi gerektiğini söyledi.

israil başbakanı netanyahu'nun ülkesinin lübnan sınırında tespit edilen tüneller nedeniyle abd'den lübnan'a yaptırım uygulamasını istediği bildirildi. tel aviv yönetimi, şu ana kadar israil ordusunun sınırda 3 tüneli ortaya çıkardığını açıklamıştı.

rusya'nın başkenti moskova'da rus ve israil askeri heyetleri suriye konusuyla ilgili görüşme yaptı.

cumhurbaşkanı erdoğan, 12 aralık'ta "fırat'ın doğusunu bölücü terör örgütünden kurtarmaya yönelik harekatımıza birkaç gün içinde başlayacağımızı ifade ettik, ediyoruz." açıklamasında bulundu.

fransa, eski sömürgesi olan ve rusya'nın egemenliğini artırmaya çalıştığı orta afrika cumhuriyeti'ne 1400 ak-47 piyade tüfeği ve 3 amfibi askeri araç gönderdi.

ırak'ın eski başbakanı haydar el-ibadi, ikinci kez başbakanlık koltuğuna oturmasını iran'ın engellediğini söyledi.

abd yönetimi, pakistan'ı dini özgürlükler konusunda "özellikle kaygı duyulan ülkeler" listesine ekledi. listeye bu yıl burma, çin, eritre, iran, kuzey kore, sudan, suudi arabistan, tacikistan ve türkmenistan da girdi.

somali'nin başkenti mogadişu, kuraklık ve şiddet olayları nedeniyle aldığı göç sonucunda, afrika'nın yüz ölçümüne oranla en kalabalık şehri haline geldi.

tıme dergisi, yılın kişisi olarak suudiler tarafından katledilen cemal kaşıkçı'yı seçti.

rize emniyet müdürlüğü'ne bir polis memurunun saldırısı sonrası rize il emniyet müdürü altuğ verdi şehit oldu, 2 polis yaralandı. silahlı saldırıyı gerçekleştiren polis memuru gözaltına alındı.

“afrin insan hakları örgütü”, zeytin dalı harekatı sonrası afrin'den kaçan 'militanların' birçoğunun deyri zor ve rakka'ya gönderildiğini, 700'ünün de rejim saflarına katıldığını iddia etti.

stockholm uluslararası barış araştırmaları enstitüsü türkiye'nin 2017'de küresel silah endüstrisinde atağa geçen ülkeler arasında yer aldığını, aselsan ve tai'nin ilk 100 şirket arasına girdiğini ve türk silah şirketlerinin 2017'de satışlarını yüzde 24 arttırdığını açıkladı.

abd, japonya'daki tanker uçağı ile savaş uçağının geçen hafta eğitim uçuşu sırasında çarpışması sonucu kaybolan 5 mürettebatın öldüğünü duyurdu.

katar merkez bankası başkanı al sani, ablukanın başladığı haziran 2017'den sonra ülkenin ekonomisinin daha güçlü hale geldiğini belirterek, o dönemde bütçe açığının 13 milyar dolar olduğunu, bu yılın ilk yarısında ise bütçenin 2.6 milyar dolar fazla verdiğini açıkladı.

fransa'da 17 kasım ile 11 aralık tarihleri arasında sarı yeleklilerin düzenledikleri gösteriler sırasında çıkan olaylarda 4 bin 99 kişinin gözaltına alındığı belirtildi.

fransa devlet bakanlarından olivier dussopt, cumhurbaşkanı macron'un sarı yeleklilere yönelik aldığı kararların devlete maliyetinin 8 - 10 milyar euro olduğunu ifade ederek, bunu nasıl finanse edecekleri üzerinde çalıştıklarını söyledi.

bm insani işlerden sorumlu genel sekreter yardımcısı mark lowcock, "yemen'de nüfusun yüzde 70'ni oluşturan 20 milyon insan aç" dedi.

abd’nin enerji kaynaklarından sorumlu yetkililerinden fannon, israil’in avrupa’ya doğalgaz sevkiyatına başlayabileceğini belirtti. fannon, "halihazırda israil doğalgazını mısır ve ürdün'e taşıyan boru hattı çalışmaya başladı. bu gaz avrupa'ya da taşınabilir" dedi.

ermenistan'daki erken seçiminin galibi olan 'benim adımım' ittifakı lideri paşinyan, türkiye ile hiçbir ön koşul sunmadan doğrudan ilişkiler kurmaya hazır olduklarını söyledi. daha önce de aynı ifadeyi kullanan paşinyan, 'soykırım' iddialarından vazgeçmediklerini eklemişti.

önceki arşiv: [6-10 aralık] askeri ve diplomatik gelişmeler