[11-15 ağustos] askeri ve diplomatik gelişmeler

7 ağustos ile 11 ağustos 2018 tarihleri arasında yaşanan önemli askeri ve diplomatik gelişmeleri sizler için derledim. bu sefer arşiv uzun oldu. 50 madde var.

1.) türkiye'nin, iha tarafından suikast girişimine maruz kalan venezuella devlet başkanı maduro'ya destek için venezuela'ya karşılıksız insansız hava aracı vereceği belirtildi. [aydınlık]

2.) türkiye’ye gelen katar emiri, cumhurbaşkanı erdoğan ile yapılan görüşmede türkiye'ye 15 milyar $ doğrudan yatırım yapacağı sözünü verdi.

3.) kazakistan, russia today, ru tv ve fashion tv gibi ülkede temsilcilikleri olmayan, çoğunluğu rusça yayın yapan 88 yabancı televizyon kanalının yayınlarını durduracağını duyurdu.

4.) türkiye, endonezya'daki insansız hava aracı ihalesinde son aşamaya kalan 4 ülkeden biri oldu. (diğer ülkeler çin, israil, fransa) 24 ağustos'ta yapılması planlanan ihaleyi türkiye'nin alması durumunda türk iha'ları endonezya hava kuvvetlerinde kullanılacak.

5.) edirne'de askeri yasak bölgede yakalandıktan sonra tutuklanan 2 yunan askerinin tutuksuz yargılanmak üzere serbest bırakılmasına karar verildi.

6.) hyundai electric, türkiye'nin siyasal, ekonomik temellerinin sağlam olduğuna inandığını göstermek amacıyla, 1 milyar dolarlık yatırım yaparak bazı ürünlerin üretimini türkiye'ye yapacak.

7.) dışişleri bakanı çavuşoğlu, "terörist var diye tüm idlib'i bombalamak katliam olur." dedi ve ekledi: rusya ile beraber teröristlere karşı ortak operasyon düzenleyeceğiz.

8.) bu yıl hindistan işgali altındaki keşmir bölgesinde; 122'si direnişçi, 56'sı hint polisi ve 63'ü sivil olmak üzere toplam 241 kişi öldü.

9.) abd ve rusya arasındaki karşılıklı yaptırımlara bir yenisi daha eklendi. abd başkanı trump, rusya ile 2010 yılında imzalanan "stratejik silahların azaltılması (start)" anlaşmasını askıya aldı. ayrıca "rusya'ya karşı tedbir" amacıyla ukrayna için silah kaynağı ayrıldı.

10.) güney kore birleşme bakanlığı, kuzey ve güney kore'nin eylül ayında pyongyang'da zirve yapma konusunda anlaştıklarını açıkladı.

11.) bir kuşak bir yol projesi ile ipek yolu'nun yeniden canlandırılması planlanıyor. bu kapsamda tacikistan’ın önerisiyle orta asya devletleri arasında "ipek yolu vizesi" uygulaması için hazırlıklar yapılıyor.

12.) taliban sözcüsü zebihullah mücahid, 'amerikan askerlerinin kaçtığı' gazne kent merkezinin yüzde 90 oranında taliban militanlarının elinde olduğunu söyledi.

13.) iş dünyasında dr. doom (dr. kıyamet) lakabıyla tanıman ünlü yatırımcı marc faber, "bir miktar türk hissesi alacağım. bence türk varlıklarına yatırım yapma zamanı." açıklamasını yaptı.

14.) abd ürünlerine koyulan ek vergi oranları: - pirinçte %50 - alkol ve alkollü ürünlere %140 - binek otomobillerde %120 - makyaj ürünlerinde %60

15.) beyaz saray sözcüsü sarah sanders, "türkiye ile ilgili yeni bir politika kararı açıklamamız yok. başkan trump, brunson serbest bırakılmaması konusunda büyük bir hayal kırıklığına uğramış durumda." dedi.

16.) abd'nin ıngiltere'yi tehdit etmesinin ardından ingiltere'den ilk hamle geldi. ingiliz ‘quercus şirketi’, abd’nin tahran’a uyguladığı son yaptırımlar sebebiyle iran’da yapılması planlanan 500 milyon euro değerindeki güneş enerjisi projesini iptal ettiğini duyurdu.

17.) cumhurbaşkanı erdoğan görüşmesinden sonra konuşan ırak başbakanı ibadi, "türk parası meselesinde türkiye ile birlikteyiz. alacağı her türlü tedbir konusunda türkiye'yi destekliyoruz." dedi.

18.) dışişleri bakanı çavuşoğlu, "terörist var diye tüm idlib'i bombalamak katliam olur." dedi ve ekledi: rusya ve diğer ortaklarımızla beraber sadece teröristlere karşı operasyon düzenleyeceğiz.

19.) pakistan'ın yeni 'başbakanı' khan, "türkiye'nin başarılı olması için dua ettiğimizin bilinmesini isterim." dedi.

20.) cumhurbaşkanı erdoğan, "onların iphone’u varsa öbür tarafta samsung var. kendi ülkemizde venüs vestel var." diyerek amerika’nın elektronik ürünlerine boykot uygulanacağını duyurdu.

21.) çin halk cumhuriyeti, abd'nin yeni vergi uygulaması sonrası alüminyumu yerel para birimleri ile rusya ve türkiye'den alma kararı aldığı iddia edildi.

22.) beyaz saray, abd başkanı trump'ın ulusal güvenlik danışmanı john bolton ile türkiye'nin washington büyükelçisi serdar kılıç'ın bir araya geldiğini açıkladı.

23.) abd başkanı trump, pentagon'un 716 milyar dolarlık 2019 mali yılı bütçesine ilişkin, içerisinde f-35 savaş uçaklarının türkiye'ye teslimatının geçici olarak durdurulması da olan yasa tasarısını imzaladı.

24.) rusya ekonomi bakanı anton silvanov, dolar artık uluslararası ticarette güvenilir bir döviz olmaktan çıktığını belirtti.

25.) tüm dünyayı karşısına alan abd bu sefer de ingiltere'yi uyardı. abd’nin londra büyükelçisi, ingiltere’nin iran’la yapılan nükleer anlaşmadan vazgeçmesini isteyerek, tahran’ın temsil ettiği küresel tehdide karşı londra’nın washington’un yanında yer alması çağrısında bulundu.

26.) kremlin sözcüsü peskov, "türkiye cumhurbaşkanı erdoğan'ın, türkiye ekonomisindeki sorunlarla ilgili olarak putin'den bir yardım talebi olmamıştır." dedi.

27.) italyan hükümetinden abd-türkiye ekonomik yaptırımlarına ilişkin bir uyarı geldi; "bu ayın sonu ile eylül ayının başında italya'ya yönelik ekonomik bir saldırı olabilir. türkiye'ye yapılan saldırı italya için de bir örnektir. dolara karşı euro’ya sahip çıkmalıyız."

28.) almanya başbakanı merkel, türkiye'nin ekonomik açıdan istikrarsızlaşmasının kimsenin çıkarına olmadığını belirterek türkiye'yi ekonomik refah içinde görmek istediğini belirtti.

29.) ırak'ın şengal bölgesinde konuşlanan haşdi şabi'nin çekilerek yerini ırak ordusuna bıraktığı belirtildi.

30.) iran dini lideri hamaney, "artık humeyni gibi ben de abd ile her türlü müzakereyi reddediyor ve yasaklıyorum" dedi.

31.) pakistan dışişleri bakanlığı, türk ekonomisine yapılan amerikan saldırılarına ilişkin, "pakistan halkı ve hükümeti, her zamanki gibi türkiye'nin yanında olacaktır" mesajını paylaştı.

32.) cumhurbaşkanı erdoğan’ın ticareti milli para birimleriyle yapma çağrısına yanıt veren kremlin, bunu bütün ülkelerle gerçekleştirmek için çabaladıklarını söyledi.

33.) masak ekonomiyle ilgili manipülatif haber yayanlarla ilgili inceleme başlattı. geçtiğimiz günlerde iran'da döviz piyasalarında usulsüzlük ve manipülasyon yapan kişiler tutuklanmıştı.

34.) rusya maliye bakanı siluanov, "abd varlıklarına yatırımlarımızı önemli oranda azalttık. dolar yerine de avro ve çin yuanı gibi para birimlerinin kullanımını artıracağız." dedi.

35.) cumhurbaşkanlığı, dolardaki sert yükselişe ilişkin açıklama yaptı. yapılan açıklamada "türkiye ekonomik bir savaş vermektedir. savaşı biz kazanacağız." ifadelerine yer verildi.

36.) taliban’a yakın kaynaklar afganistan'da gerçekleşen saldırıda 10 abd askerinin öldürüldüğünü iddia etti. iddiaya ilişkin nato'dan herhangi bir açıklama yapılmadı.

37.) ypg'nin, münbiç'te abd ve türkiye'nin örgütün ilçeden çıkarılması konusundaki mutabakatına rağmen münbiçli gençleri zorla silah altına aldığı bildirildi.

38.) gazze'de kemoterapi ilaçlarının tükendiğini açıklayan gazze sağlık bakanlığı sözcüsü eşref el-kudra, tedavileri durdurmak zorunda kaldıklarını duyurdu. israil, kanser hastalarının tedavi için gazze şeridinin dışına çıkmalarını engelliyor.

39.) iran atom enerjisi kurumundan yapılan açıklamaya göre; iran, 2015 yılında imzalanan nükleer anlaşma kapsamında rusya’dan ikinci kez %20 oranında zenginleştirilmiş uranyum alacak.

40.) rusya dışişleri bakanlığı, moskova’nın bazı kategorilerdeki türkiye vatandaşlarına vize kolaylığı sağlamaya hazır olduğunu açıkladı.

41.) rusya ve türkiye arasında imzalanan gizli anlamaya göre suriye ve rusya pyd'ye herhangi bir özerklik vermeden 'haklarını' tanıyacak. idlib operasyonu sonrasında da türkiye'nin esad rejimiyle ilişkileri normalleşme sürecine girecek. [iznews]

42.) hazar ülkeleri liderleri, kazakistan'ın aktau kentinde düzenlenen hazar ülkeleri devlet başkanları zirvesi’nde üzerinde 22 yıl çalışılan hazar denizi anlaşması’nı imzaladı.

43.) afganistan'ın gazne şehrinde taliban'ın başlattığı operasyon sonucu şehirle iletişimin kesildiği, amerikan askerlerinin helikopterlerle şehirden ayrıldığı iddia edildi.

44.) abd, ocak 2018'de başkan trump'ın pakistan'a güvenlik yardımlarını askıya almasının ardından pakistan ordusunu ile olan 97 askeri eğitim programını iptal etti.

45.) iran dışişleri bakanı zarif, trump'la görüşme ihtimalinin olmadığını, çünkü abd'nin yaptırım bağımlısı olduğunu söyledi.

46.) iran dışişleri bakanlığı sözcüsü kasımi, abd yaptırımları karşısında türkiye'nin yanında olduklarını belirtti.

47.) ırak, iran mallarının ülkeye girişini yasaklamasının ardından şimdi de ülkedeki iran bankalarıyla dolar alışverişini durdurma kararı aldı.

48.) iran dışişleri bakanı muhammed zarif, "trump'ın, nato müttefiki türkiye'ye ekonomik zorlukları coşkuyla dayatması utanç verici. biz daha önce de komşularımızın yanındaydık, şimdi de yanlarında olacağız." dedi.

49.) cumhurbaşkanı erdoğan, çin, rusya, iran ve ukrayna ile ticareti milli para birimleri üzerinden yürütmeye hazırlandıklarını söylerken, avrupa ülkeleriyle de aynı sistemin kurulabileceğini belirtti.

50.) ırak başbakanı haydar ibadi'nin salı günü türkiye'yi ziyaret edeceği, ardından iran'a geçeceği açıklandı.

geçtiğimiz 4 günün arşivi: (bkz:[7-11 ağustos] askeri ve diplomatik gelişmeler)