[14 - 18 ekim] askeri ve diplomatik gelişmeler

tunus'ta cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turunda, resmi olmayan sonuçlara göre bağımsız aday anayasa profesörü kays said ülkenin yeni cumhurbaşkanı seçildi.

'rejim, barış pınarı harekâtı bölgesine girerse çatışma riski doğar' ifadesini kullanan cb danışmanı aktay, "münbiç'te abd’nin kontrolü var. suriye rejimi münbiç'e tekrar pyd ile değil ancak abd ile anlaşarak veya çatışarak girebilir. bunu göze alabilir mi? göreceğiz." dedi.

venezüella'nın ankara büyükelçisi reyes, barış pınarı harekatı'na destek mesajı vererek, "dünyanın imparatoru olduğunu zanneden ülke tarafından gelen tehditleri kabul etmememiz lazım" dedi.

fransa, devlet güvenlik toplantısının ardından, ilerleyen saatlerde fırat'ın doğusundaki askerlerinin güvenliğini sağlamak için alacağı önlemleri açıklayacak.

"türkiye ve kürtler ışid'li mahkumların kaçmalarına izin vermemeli' ifadesini kullanan abd başkanı trump, "avrupa, çok sayıda talepten sonra ışid'lileri geri almış olmalıydı. şimdi bunu yapmalılar. abd'ye asla gelemeyecek ya da girmelerine izin verilmeyecek!" dedi.

petrol tesislerine yapılan saldırıların ardından 'ülkesini korumakta güçlük çeken' suudi arabistan, abd'nin avcı filoları ve hava savunma personeli de dahil 3 bin asker göndereceğini açıkladı.

ohal'in ilan edildiği ekvador'da, hükümet ve çoğunluğunu yerlilerin oluşturduğu protestocular arasında (akaryakıt sübvansiyonlarını kaldıran kararnamenin geri çekilmesiyle) anlaşma sağlandı.

polonya'da % 61,1 rekor katılımla gerçekleşen genel seçimleri, sandık çıkış anketine göre yüzde 43,6 ile iktidardaki hukuk ve adalet partisi kazandı.

abd'li senatör lindsey graham, türkiye'ye uygulayacakları yaptırımlarla ilgili, "kongre'de iran'a uygulananlardan beri en felç edici yaptırımlar olacak" ifadesini kullandı.

rus haber ajansı rıa'ya konuşan rus yetkililer, "ankara'nın suriye topraklarını güç kullanarak alma planı yok" ifadesini kullandı.

spanya'da yüksek mahkeme, katalonya özerk yönetiminde yasa dışı ilan edilmesine rağmen yapılan bağımsızlık referandumunu organize etmekten yargılanan 12 katalan siyasetçiden dokuzuna 9 ila 13 yıl hapis cezası verdi.

ingiltere savunma bakanı wallace, “türkiye’nin pkk tarafından bir tehdide maruz kaldığı açık ve buna karşılık vermeye de hakkı var fakat unu mutlaka insan haklarına saygı çerçevesinde ölçülü bir şekilde yapmalı.” dedi.

türkiye'ye büyük yaptırımlar geleceğini söyleyen abd başkanı trump, "kürtler (ypg/pkk) bazılarını (ışid mensuplarını) bizi müdahil etmek için serbest bırakıyor olabilir" ifadesini kullandı.

suriye milli ordusu, 14 ekim'de menbiç harekatı'nın başladığını açıkladı.

genelkurmay başkanı orgeneral yaşar güler, rusya federasyonu genelkurmay başkanı orgeneral valery gerasimov ile telefon görüşmesi gerçekleştirdi.

ab dış ilişkiler ve güvenlik politikaları yüksek temsilcisi mogherini, "türkiye-ab ilişkilerini siyah-beyaz olarak tanımlamak mümkün değil. taraflar arasında çok boyutlu, çok yönlü ve karmaşık bir ortaklık var." dedi.

ingiltere'nin ab öncülüğünde avrupa ülkelerinin türkiye'ye yönelik silah ambargosuna katılmayı reddettiği bildirildi. [ındependent]

polonya dışişleri bakanı jacek czaputowicz, türkiye'ye yönelik silah ambargosu tartışılırken ankara'nın nato üyeliğinin de göz önünde bulundurulması gerektiğini söyledi.

iran doğu azerbaycan eyaleti milletvekili nejad, ypg ile ilgili, "biz düne kadar 'abd'nin desteklediği teröristlerdir ve askerlerimizi şehit ediyorlar' diyorduk. şimdi ne oldu da bu teröristler için üzülüyoruz?" dedi.

abd, türkiye savunma, içişleri ve enerji bakanlarına yaptırım uyguladıklarını duyurdu. abd başkan yrd. pence ve o'brien'ın türkiye'ye geleceği belirtildi. pence, "türkiye operasyonu durdurana kadar veya gerekli müzakerelere başlayana kadar yaptırımlarımız sürecek." dedi.

milli savunma bakanı akar, fransa bakanı florence parly ile telefonda görüştü. bakan akar ve parly görüşmede, suriye başta olmak üzere savunma ve güvenlik konularında görüş alışverişinde bulundu.

malezya savunma bakanı muhammed sabu, zırhlı muharebe aracı üretiminde malezya'nın türkiye ile çalışacağını açıkladı.

ab dış ilişkiler ve güvenlik politikaları yüksek temsilcisi mogherini'nin halefi josep borrell, avrupa’nın elinde türkiye’nin suriye’nin kuzeyinde yürüttüğü harekâtı durduracak ‘sihirli’ bir çözüm olmadığını belirtti.

venezuella’da, asgari ücretlilerin maaşına yüzde 375 zam yapılarak aylık asgari ücret 40 bin bolivardan (2.05 dolar) 150 bin bolivara (7.66 dolara) yükseltildi.

çin, türkiye'nin barış pınarı harekatı ile ilgili yaptığı açıklamada 'operasyonu durdurma ve doğru yola geri dönme' çağrısında bulundu.

cumhurbaşkanı erdoğan, wsj'de kaleme aldığı makalede, “belki de ismini vermek istemediğim bir avrupa ülkesi, bir vatandaşının 2014 yılında istanbul’a giden bir uçağa, bavulunda mühimmatla nasıl binebildiğini izah edecektir." dedi.

türk konseyi, barış pınarı harekatı'na desteğini açıkladı.

11 ay önce türk ordusuyla menbiç'te devriyeye başlayan ve çekileceğini bildirmesine rağmen askerlerini bölgeden çekmeyen abd ve koalisyon güçleri, menbiç'ten çekildiğini duyurdu.

ispanya da almanya gibi türkiye’ye barış pınarı harekatı’nda kullanılabilecek silahların satışını askıya alacaklarını belirtti.

kremlin sözcüsü peskov, “rusya, abd'nin suriye'den asker çekmesini umuyor ve suriye’de türk askeri operasyonunu onaylamıyor. türkiye, suriye'de sadece 5-10 km'lik bir alana girebilir." dedi.

katar dışişleri bakanı şeyh al sani, barış pınarı harekatı'na destek vererek, "bölücü terör örgütlerinin deaş'a karşı savaşması için silahlandırılması ve askeri eğitim verilmesi, türkiye'nin güvenliğine ciddi bir tehdit oluşturdu." dedi.

putin'in suriye özel temsilcisi aleksandr lavrentyev, “erdoğan, operasyon tamamlandıktan sonra askerlerini çekeceğine söz verdi" dedi. lavrentyev, “adana anlaşması'na göre tsk, suriye’ye (5 km) girebilir ama orada daimi olarak kalamaz.” ifadelerini kullandı.

rusya/rejim ile ypg anlaşması sonrası cumhurbaşkanı erdoğan, rus mevkidaşı putin ile telefon görüşmesi yaptı.

cumhurbaşkanı erdoğan: bana "kktc cumhurbaşkanının harekat ile ilgili açıklamasını nasıl değerlendiriyorsunuz?” diye soran fransa cumhurbaşkanına "ne zamandan beri kktc’yi tanıyorsunuz ki?" dedim.

lübnan yönetimi, ülkenin çeşitli bölgelerinde pazartesi günü başlayan orman yangınlarının söndürülmesi için türkiye ve komşu ülkelerden yardım talep etti.

rusya silahlı kuvvetleri yetkilisi safar safarov, rus askeri polisinin menbiç'te ilk kez devriye faaliyeti gerçekleştirdiğini açıkladı.

cumhurbaşkanı erdoğan, "teröristler belirlediğimiz güvenli bölgeden çıksın, operasyon kendiliğinden sonlanır" dedi.

danimarka, yurt dışında savaşlara katılan teröristlerin vatandaşlıktan çıkarılacağını açıkladı.

cumhurbaşkanı erdoğan'ın, abd başkan yardımcısı pence ve ekibiyle görüşmeyeceğini açıklaması dünya basınında büyük yankı uyandırırken, haberin "cumhurbaşkanı erdoğan, abd heyetini reddetti" şeklinde verilmesi dikkat çekti.

abd başkanı trump, "türkiye'ye yaptırım uygulamak bölgede savaşmaktan daha iyi" dedi.

dışişleri bakanı çavuşoğlu, "sadece kürtler değil ki herkes evine dönecek. dönerse demografi tekrar yoluna girecek, dolayısıyla ypg'nin işine gelmeyecek. biz insani konularda herkesten hassasız" dedi.

'erdoğan'ın harekat kararı beni şaşırtmadı' diyen abd başkanı trump, "pkk, ışid'den daha kötü" ifadesini kullandı.

rusya’nın bm daimi temsilcisi nebenzya, türkiye’nin güvenlik kaygılarını anladıklarını, ama suriye’deki operasyonun belirtilen hedeflere orantılı olması gerektiğini belirtti.

abd temsilciler meclisi, "harekatla ilişkilendirdiği türk yetkililere ve savunma sanayii ile ilişkilendirilen bankalara" yönelik yaptırım tasarısını kabul etti. tasarı yasalaşırsa, amerikan silahlarının, "suriye'de operasyon yürüten tsk'ya" satışı engellenecek.

ırak türkmen cephesi başkanı erşat salihi, ırak hükümetinin ülkeyi başta pkk olmak üzere tüm terör örgütlerinden temizlemesi gerektiğini belirtti.

bmgk'ye üye olan avrupa birliği ülkelerinin daimi temsilcileri, türkiye’yi suriye’nin kuzeydoğusunda başlatmış olduğu barış pınarı harekatı’na son vermeye çağırdı.

abd temsilciler meclisi'nin, trump'ın suriye'nin kuzeyinden asker çekme kararına karşı çıkan tasarıyı onayladığı bildirildi.

harekatın başladığı gün trump'ın cumhurbaşkanı erdoğan'a gönderdiği mektup: “sayın başkan, hadi iyi bir anlaşma yapalım! siz binlerce insanı katletmekten ve ben de türkiye’nin ekonomisini yıkmaktan sorumlu olmak istemiyorum, olurum. brunson olayı küçük bir örnek”

"suriye ordusu her karış toorağımıza girecek" diyen esad'ın danışmanı buseyna şaban, suriyeli kürtler (ypg) ile şam yönetimi arasında bir anlaşma olmadığını 'bazı örgütlerin suriye çıkarlarına aykırı hareket edip amerikalılarla anlaştığını' söyledi.

"ab’nin türkiye'ye karşı cömert davrandığını ancak türklerin bunun kıymetini bilmediğini" savunan yunanistan başbakanı miçotakis, avrupa’nın yeni bir mülteci akınına karşı hazır olması gerektiğini söyledi.

venezuela'da 16 eylül'de muhalifler ile hükümet arasında oluşturulan masada ilk anlaşma sağlandı. taraflar ulusal seçim konseyi'nin (cne) yenilenmesi için masa oluşturdu.

türkiye, avrupa birliği müktesebatına uyum, üyelik müzakerelerinin yürütülmesi ve eşgüdümü amacıyla avrupa birliği eşgüdüm kurulu'nu (abek) kurdu.

venezuela hava kuvvetleri’ne ait rus yapımı su-30 tipi savaş uçağı ülkenin orta kesiminde düştü, 2 pilot öldü. uçağın düşüş nedeniyle ilgili rus ve venezuelalı yetkililerin ortak çalışma yürüteceği belirtildi.

hollanda başbakanı mark rutte, "nato'nun türkiyesiz daha iyi olacağı iddiasını akıllıca bulmuyorum. bu doğu tarafımızı açık bırakır. türkiye, nato'nun en güçlü üyelerinden biri. nato'nun jeopolitik ve stratejik açıdan türkiyesiz yapabileceğini zannetmiyorum." dedi.

abd'nin tamamen çekildiğini açıkladığı suriye'nin rakka ve tabka bölgelerinde, ypg'nin zorla silah altına aldığı çoğunluğu arap 600'e yakın kişi firar etti. [aa]

pkk'lılarla birlikte yunan anarşist gruplar, atatürk'ün selanik'teki evine saldırı teşebbüsünde bulundu.

rusya dışişleri sözcüsü zaharova, ‘suriye-türkiye sınırında kontrolün şam yönetimine geçmesi gerektiğini’ söyledi.

volkswagen'in harekat nedeniyle yatırım kararından vazgeçtiği iddiaları ile ilgili konuşan ticaret bakan yardımcısı turagay, "volkswagen, şu anda türkiye yatırımını durdurmuş durumda değil. bunu net bir şekilde ortaya koyalım. vw yatırımı devam edecek." dedi.

ypg ile yapılan anlaşma kapsamında esad rejimi, 7 yılın ardından ilk kez türkiye sınırındaki aynel arap'a (kobani) suriye bayrağı astı.

macaristan başbakanı orban, "biz avrupa birliği'ne türkiye'nin ülkelerini terk ederek kendisine sığınan suriyelilerin dönebileceği kentleri inşa edebilmesi için para vermesini tavsiye ediyoruz. aksi takdirde bu insanlar avrupa'ya gelecek." dedi.

rusya kremlin sözcüsü peskov, "türkiye’den, suriye’deki operasyonun askıya alınması yönünde abd’yle varılan anlaşma hakkında bilgi almayı umuyoruz. henüz iletişim kurmadık." dedi.