[14 - 18 haziran] askeri ve diplomatik gelişmeler

facebook ve ınstagram'dan gelişmeleri okumak için sözlüğe gelen arkadaşlar için küçük bir not ile başlayayım. temmuz 2018'den bu yana tüm askeri ve diplomatik gelişmeler arşivi sözlükte mevcut. 13 haziran akşamından bu saate kadar yaşanan gelişmeler aşağıda yer alıyor. bu arşivin konusu önümüzdeki çoğu arşivin gündem maddesi olacağı gibi doğu akdeniz'de yaşananlar.

birleşmiş milletler (bm), dün mahkeme salonunda hayatını kaybeden eski cumhurbaşkanı muhammed mursi'nin ölümünün araştırılmasını istedi.

ırak'ta sadr hareketi lideri mukteda es-sadr, başbakan adil abdülmehdi'nin kabinesini 10 günde tamamlamasını istedi, aksi halde hükümetten desteğini çekeceğini bildirdi.

abd başkanı trump, eylül 2001'de abd'de düzenlenen terör saldırılarının ardından kimin olduğunu bildiği mesajını vererek, new york'taki dünya ticaret merkezi binasını "ırak'ın yıkmadığını" söyledi.

enerji ve tabii kaynaklar bakanı fatih dönmez, yavuz sondaj gemisini perşembe günü uğurlayacaklarını belirterek, geminin temmuz başında kktc’den alınan ruhsat sahası üzerinde ilk sondajına başlayacağını söyledi.

eski mısır devlet başkanı mursi'nin cenazesi, yoğun güvenlik önlemleri altında ailesi ve avukatlarının eşliğinde sabah saatlerinde sessizce defnedildi.

suudi arabistan, mısır'ın seçilmiş ilk devlet başkanı mursi'nin ölümünün hemen ardından "müslüman kardeşler terörün kaynağıdır" şeklinde bir paylaşımda bulundu.

arap birliği genel sekreteri ahmed ebu gayt, türkiye ve iran'ı ortadoğu'da genişleme politikası izlemekle suçladı ve türkiye'nin neo-osmanlıcılık kisvesi altında 'siyasal islam'ı teşvik ettiğini söyledi.

ab dışişleri ve güvenlik politikaları yüksek temsilcisi federica mogherini, "amacımız iran nükleer anlaşmasının tam olarak uygulanmaya devam edilmesini sağlamak." dedi.

kktc'nin yeni başbakanı ersin tatar, ab çatısı altında iki devletin görüşülebileceğinin ilk kez hükümet programına yazıldığını belirterek, 'türkiye cumhuriyeti’nin en yetkili ağızları da bundan söz ediyor. federasyon görüşmelerinin hiçbir anlamı yok.' dedi.

ukrayna’nın yeni devlet başkanı zelenskiy, ülkenin markasını oluşturan unsurların sadece tarım, madenler ve metalürji ile sınırlı olmayıp, bu unsurlardan bir tanesinin de ‘başta kadınlar olmak üzere çok güzel insanlar’ olduğunu ifade etti.

mısır'ın demokratik yöntemlerle seçilmiş ilk cumhurbaşkanı muhammed mursi mahkeme salonunda hayatını kaybetti.

hong kong özel idari bölge başyöneticisi carrie lam, sokak protestolarına yol açan zanlıların çin'e iadesini kolaylaştıran yasal düzenleme süreciyle ilgili hong kong halkından özür diledi.

yunanistan başbakanı çipras, dışişleri ve savunma bakanı ile birlikte genelkurmay başkanı'nın da katılsa savunma toplantısı'nda, türkiye'nin güney kıbrıs'ın alanında doğal gaz aradığı teyit edilirse ab'den türkiye'ye yaptırım uygulamasını isteyeceklerini söyledi.

dünyanın en pahalı savunma sanayi projesi olan 5. nesil savaş uçağı f-35'in motorlar, aydınlatma, yakıt ve navigasyon sistemlerini kontrol eden devre kartlarının çin'in exception pcb şirketi tarafından üretildiğinin ortaya çıktı.

israil başbakanı netanyahu, işgal altındaki golan tepeleri'nde "ramat trump" isimli yahudi yerleşim biriminin temelini attı.

abd'nin orta doğu özel temsilcisi greenblatt, "yüzyılın anlaşması" olarak nitelenen orta doğu barış planı açıklanmasının, israil seçimleri nedeniyle kasım ayına ertelenebileceğini belirtti.

abd merkez kuvvetler komutanlığı (centcom), mq-9 reaper tipi insansız hava araçlarının (iha) 6 haziran'da yemen üzerinde husiler tarafından düşürüldüğünü, diğer bir mq-9'a ise 13 haziran'da umman körfezi'nde atış yapıldığını açıkladı.(db)

abd dışişleri bakanı mike pompeo, iran'ın umman körfezi'ndeki tanker saldırılarının arkasında olduğu konusunda şüphe bulunmadığını ancak abd'nin iran'la savaş istemediğini belirtti.

milli savunma bakanlığı, idlib'de gözlem noktalarını taciz eden rejim güçlerinin ilk kez vurulduğunu duyurdu.

cumhurbaşkanı erdoğan: petrol aramaya devam edeceğiz. biz bize ayrılmış yerlerde petrol aramaya devam ediyoruz, edeceğiz. 4 tane kendimize ait sondaj gemimiz var. birileri kaşını gözünü oynatırsa biz de uçaklarımız, gemilerimizle o fırkateynlerin yanında yerimizi alıyoruz.

sırbistan’ın pancevo şehrinde sırbistan, rusya ve belarus askerlerinin katılımıyla "slav kardeşliği 2019" tatbikatının başladığı belirtildi.

cumhurbaşkanı erdoğan “doğu akdeniz'de söz söyleme hakkı olanlar konuşabilir. fransa'nın doğu akdeniz'de söz söyleme hakkı nereden çıktı? macron kendine göre gelin güvey oluyor. ” dedi.

cumhurbaşkanı erdoğan, s-400'ler ile ilgili (abd'ye karşı), “her zaman söylüyorum. burası kasaba devleti değil, burası türkiye cumhuriyeti. burada tükürdüğümüzü yalarsak devlet terbiyemize uymaz” dedi.

kıbrıs adasında kktc ile gkry arasında ilk kez resmi olarak karşılıklı suçlu iade takası yapıldı.

pentagon sözcülerinden eric pahon, rusya’nın s-400 satışı ile türkiye-abd ilişkilerini çatlatmaya çalıştığını öne sürerek “buna izin vermeyeceğiz” dedi.

abd başkanı trump, ingiltere ziyareti sırasında kraliçe ıı. elizabeth’in kendisiyle çok eğlendiğini ve yardımcılarının kraliçeyi 25 yıldır ilk defa bu kadar eğlendiğini gördüklerini söyledi.

rusya ve ab'nin ortak bir şekilde karşısında durduğu demokrat parti lideri oligark vladimir plakhotnyuk'un da ülkeyi terkettiği doğrulandı. plakhotnyuk o kadar zengin ki "ülkenin sahibi" olarak görülüyor ve tüm devlet kademelerinde istediği gibi söz sahibi olabiliyor.

rusya devlet başkanı putin, suriye'de terörle mücadele de dahil olmak üzere bölgenin istikrara kavuşturulması konusunda yapılanların rusya, iran ve türkiye'nin ortak başarısı olduğunu bildirdi.

israil güvenlik kabinesi üyesi ve çevre bakanı zeev elkin, "abd ve nato, gelişmiş silahlara sahip olmaya çalışan türkiye’ye gözleri kapalı bir şekilde güvenmemelidir." dedi.

ingiltere başbakanı theresa may’in görevi bırakmasının ardından başbakanlığın en güçlü adaylarından dışişleri eski bakanı boris johnson, 31 ekim 2019 tarihine kadar ülkesinin ab’den ayrılığını (brexit) gerçekleştireceğini söyledi.

ingiltere dışişleri bakanı jeremy hunt, "umman körfezi’nde 2 tankere yönelik saldırıyı iran devrim muhafızları’nın gerçekleştirdiği neredeyse kesin." dedi.

hiper enflasyondan ötürü artık nakit taşımanın neredeyse imkansız hale geldiği venezuela’da 10 bin, 20 bin ve 50 binlik yeni "egemen bolivar" banknotları piyasaya sürülmeye başlandı.

bm genel sekreteri antonio guterres, umman körfezi'nde seyir halindeki ham petrol yüklü iki büyük tankere yapılan saldırıyı kınadığını belirterek, "eğer ortada dünyanın bedelini ödemeyeceği bir şey varsa o da körfez bölgesindeki büyük bir çatışmadır." dedi.

önceki arşiv: [10 - 13 haziran] askeri ve diplomatik gelişmeler