1992 nato tatbikati krizi

saratoga'nın muaveneti vurması
amerikan uçak gemisi saratoga, 2 ekim 1992
tarihinde ege denizi'nde "kararlilik gösterisi-92"
adli tatbikatta muavenet muhribi'ne ates act
komutan kurmay yarbay levent kudret güngör,
uçaksavar yardımci subayı teğmen alper tunga
akan, tesis astsubayı serkan haktepe, ikmal
çavuşu mustafa kilıç ve er recep atak "fiili atiş
bölümü" olmayan bir tatbikatta şehit oldu. 18
asker de yaralandı. muhrip komutanı kurmay
yarbay güngör, arkadaşlarının ve öğretmenlerinitn
deyişiyle "pirıl pirıl bir subaydı." alper tunga
akan, teğmen rütbesini takalı bir ay olmuştu.
10 günlük evliydi
tatbikat sırasinda saratoga'da birdenbire
hareketlilik yaşandı. kendi deyimleriyle “yeşil
grup"a, en üst düzeyde alarma, savaş haline
geçtiler. saratoga'nın, muavenet zirhlisi'na
attığı ilk sea sparrow füzesi kaptan köşküne
isabet etti. iki saniye sonra ikinci füze geldi.
muavenet'in köprüüstü, savaş harekat merkezi,
telsiz kamaraları paramparça oldu. sea sparrow
füzeleri için 6 ayri karar gerekiyor. saratoga
mürettebatinın iki atisı da tam isabet kaydetti
"kaza" olmasi imkânsızdi
amerika, türk kamuoyunda ve türk silahl
kuvvetleri'nde büyük tepki olunca, türkiye'ye
fırkateyni hibe ettiğini açıkladı, ancak daha sonra
firkateynlerin kiralik oldugu ortaya çikti.
sehit yakınlarina amerikan deniz kuvvetleri'nden
bir form gönderildi. formda, "kaç dolar
istedikleri" sorusu vardı! saratoga'nın komutanı
albay james m. drager ile saldırıdan sorumlu 7
amerikali subay sadece "disiplin cezasi" aldilar.
türk hükümeti'nin değerlendirmesine göre,
"muavenet, milliyeti bilinmeden hedef olarak
seçilmişti." saratoga uçak gemisindeki personelirn
eğitimsizliği ve disiplinsizliği nedeniyle
olayın meydana geldiği iddia edildi. iddia,
kimseyi ikna etmedi. çünkü daha bir yıl önce,
saratoga'nin operasyon bölümü, amerikan
donanmasının en ivi yedi gemisi arasinda yer
almış ve bu yüzden ödüllendirilmişti! böylece
saldırinin üzeri örtüldü
sadece ip genel başkanı doğu perinçek, dönemin
başbakan yardımcisı erdal inönü'ye siyah zarf
içinde bir mektup göndererek, olayı protesto etti