[24 - 29 haziran] askeri ve diplomatik gelişmeler

haziran ayının son günlerine yaklaştığımız şu günlerde ayı tam olarak kapatmadan arşivi sizle paylaşmak istedim. şu anda bile çok uzun oldu. arşivin gündem maddesi g-20 zirvesi olacaktı ancak libya ile ilgili gelişmeler, gözleri kuzey afrika'ya çevirdi.

abd senatosu, trump'ın ankara büyükelçiliği'ne aday gösterdiği (pkk/pyd'nin korunması gerektiğini söyleyen) david satterfield'a onay verdi.

birleşik arap emirlikleri'nin, iran ve abd arasında artan gerilimi gerekçe göstererek yemen’in güneyindeki aden sahilindeki askerlerini geri çektiği iddia edildi. bae yemen'de bazı askeri hareketliliklerin olduğunu ancak bunların asker geri çekme ile ilgili olmadığını bildirdi.

filipinler devlet başkanı rodrigo duterte rakip siyasetçilerin, görevden azledilmesi yönünde girişimde bulunmaları halinde cezaevine gönderilecekleri tehdidinde bulundu.

etiyopya başbakanı abiy ahmed, ulusal istihbarat ve güvenlik servisi (nıss) başkanı general adem muhammed'i ülkenin yeni genelkurmay başkanı olarak atadı.

abd merkez kuvvetler (centcom) komutanlığının katar'daki el-udeyd hava üssü'ne f-22 raptor tipi savaş uçaklarını konuşlandırdığı açıklandı. yaklaşık 13 bin amerikan askerinin bulunduğu üs, amerikan ordusunun suriye ve ırak'taki ışid'e karşı operasyonlarında kullanılıyor.

daha fazla israil’e ait f-35 uçaklarının ırak ve suriye'de hava operasyonlarına katıldıklarını duyuran ingiltere, “israil hava kuvvetlerine ait f-35 uçakları da doğu akdeniz, suriye ve ırak hava sahası üzerinde bizimle birlikte devriye uçuşları gerçekleştirecek.” açıklamasında bulundu.

cumhurbaşkanı erdoğan, libya ile ilgili, "bana bu yönde ulaşan bir bilgi yok. yani hafter tarafından böyle bir talimat varsa inceletiriz. zaten bu konularla ilgili gerekli tedbirlerimiz alındı. bundan sonra da gerekirse farklı tedbirleri alırız" dedi.

afganistan'ın kuzeyindeki baglan vilayetinin nahreyin ilçesindeki bir korucu karakoluna düzenlenen saldırıda 25 korucu öldü.

trump, "obama adil davranmadı, erdoğan'ın suçu yok" ifadesini kullanırken, "türkiye'yi seviyorum, evet ülkemi de seviyorum ama türkiye'ye (f-35 ve s-400 konularında) haksızlık edildi" dedi.

libya'da 'türkiye destekli' umh'nin stratejik giryan şehrini hafter güçlerinden geri almasının ardından hafter ordusunun sözcüsü ahmed el mismari, türkiye'nin doğrudan umh'ye kara, hava ve denizden destek verdiğini ve türk gemilerinin doğrudan hedef olacağını söyledi. 'türkiye destekli' umh, akdeniz'deki doğal kaynaklarda söz sahibi olan libya'da büyük başarılar sağlayarak hafter güçlerini püskürttü. büyük yenilgilerden türkiye ve katar'ı suçlayan hafter güçleri, ülkedeki türk vatandaşlarının tutuklanması talimatı verildiğini açıkladı.

ankara'daki rusya büyükelçiliği'nin basın ataşesi irina kasimova, dün gece türk üssüne yapılan rejim saldırısı ile ilgili "yorumumuz yok" dedi.

almanya'nın yeni adalet bakanı christine lambrecht ülkede 2000-2007 yıllarında sekizi türk toplam 10 kişiyi katleden nasyonal sosyalist yeraltı (nsu) terör örgütünün işlediği cinayetlerin tam olarak aydınlığa kavuşmadığını söyledi.

hindistan dışişleri bakanı subrahmanyam jaishankar, s-400'lerin hindistan'ın ulusal çıkarı olduğunu ifade etti.

idlib'de yer alan 10 nolu gözlem noktasına esad rejiminin yaptığı saldırıda bir askerimiz şehit oldu, 3 askerimiz yaralandı. milli savunma bakanlığı, türk ateş gücünün rejim bölgelerini bombaladığını bildirdi.

kktc cumhurbaşkanı akıncı, kapalı maraş konusunda hükümetin yalnızca envanter çalışması yapma kararı aldığını söyledi ve ekledi: “bu konu mutlaka birleşmiş milletler ile işbirliği içinde ele alınmalıdır”

cumhurbaşkanı erdoğan, sinop nükleer enerji santrali projesinin maliyet ve takvim uyuşmazlığı nedeniyle durduğunu açıkladı.

idlib'de türk noktalarına yapılan saldırıları bir yenisi daha eklendi. bugün esad güçleri, türk silahlı kuvvetleri'nin idlib'deki 10 no'lu gözlem noktasını hedef aldı.

kırgızistan meclisi, hakkında yolsuzluk iddiaları bulunan ve 2011-2017 yıllarında cumhurbaşkanlığı yapan almazbek atambayev'in dokunulmazlığını kaldırdı.

kktc başbakanı ersin tatar, "ab üyeliği olabilir ama günün sonunda türkiye'nin etkin ve fiili garantörlüğü ve kıbrıs türk halkıyla bağlarının güçlenerek devam etmesi çok önemlidir. bizi türkiye'den kimse koparamaz." dedi.

almanya başbakanı angela merkel, başkent berlin'deki bir törende yine titreme nöbeti geçirdi. merkel 18 haziran'da ukrayna cumhurbaşkanı volodimir zelenski'nin yanında da titreme nöbeti geçirmişti.

venezuela hükümeti, cumhurbaşkanı maduro'ya suikast ve ülkeye yeni bir darbe girişiminin engellendiği açıkladı. maduro, konuyla ilgili ülkesinde önlenen son darbe girişiminin arkasındaki grubun yakalandığını, grubun finansörünün abd ve kolombiya olduğunu söyledi.

abd senatosu, ülkenin meksika sınırındaki güvenliğin sağlanması ve orada bekleyen binlerce mülteciye yardım edilmesini öngören 4,5 milyar dolarlık acil yardım paketini onayladı.

daha önce israil başbakanı netanyahu'yu ağırlayan umman'da hükümet, filistin'de büyükelçilik açma kararı aldı.

iran atom enerjisi kurumu sözcüsü behruz kemalvendi, yarın nükleer anlaşmanın avrupalı taraflarına verilen sürenin dolmasının ardından zenginleştirilmiş uranyum miktarını artıracaklarını duyurdu. abd'li yetkililer, miktarın arttırılması halinde müdahale edileceğini bildirmişti.

hırvatistan dışişleri bakanı marija pejcinovic buric, avrupa konseyi genel sekreteri seçildi.

libya'da 'türkiye'nin desteklediği' ulusal mutabakat hükümetine bağlı güçler, halife hafter birliklerinin trablus saldırısında ikmal noktası olarak kullandıkları giryan kentini ele geçirdi.</p>

kayseri'de düzenlenen operasyonda yakalanan ışid'in ırak/musul/muhallebiye şehri sözde emiri çıkarıldığı mahkemece tutuklandı.

bae dışişleri bakanı el-nahyan, iran'ın suçlandığı umman körfezi'nde iki petrol tankerine düzenlenen saldırıyla ilgili olarak 'net, bilimsel ve ikna edici' bir kanıtın bulunmaması nedeniyle hiçbir ülkenin suçlanamayacağını söyledi.

abd başkanı trump'ın başdanışmanı kushner, israil'in eylül ayında yapılması planlanan seçimleri iptal etmesi durumunda "yüzyılın anlaşması" planının sonbahardan önce açıklanabileceğini söyledi.

millî savunma bakanı hulusi akar, abd savunma bakan vekili mark esper ile nato karargâhında bir araya geldi.

zeytin dalı harekatı bölgesinde pkk'lı teröristlerle çıkan uzman onbaşı mikail candan şehit oldu, 5 askerimiz yaralandı.

ruanda dışişleri bakanı richard sezibera, sömürgeci güçlerin ruanda'nın birlik ve bütünlüğüne kastettiğini belirterek, "sömürgeci güçler, bizi bir arada tutan tarihi yapıyı yok ettiler, tarihimizi çöpe attılar" dedi.

eski hamas siyasi büro başkanı halid meşal, "yüzyılın anlaşması"nı, arapların paralarıyla bölgeye verilen bir rüşvet olarak nitelendirdi.

türkiye’nin birleşmiş milletler daimi temsilcisi feridun sinirlioğlu, türkiye'nin bm filistinli mültecilere yardım ajansına 10 milyon dolar aktaracağını duyurdu.

abd'nin nato elçisi kay bailey hutchison, aylardır abd'li yetkililerin söylediği gibi türkiye'nin s-400'ü alması halinde f-35'leri kaybedeceğini ifade etti.

avrupa konseyi parlamenterler meclisi, 2014 yılında kırım'ın rusya'yla yeniden bağlanması sonrası katılım ve oy hakkını askıya aldığı rusya'ya haklarını iade etti. ukrayna heyeti, kararı protesto için akpm'yi terk etti.

abd başkanı trump'ın japonya'da 28-29 haziran'da yapılacak g-20 zirvesi'nde cumhurbaşkanı erdoğan ile ikili görüşme gerçekleştireceği bildirildi.

abd dışişleri bakanı mike pompeo, yemen'deki husiler'in suudi arabistan'daki abha havalimanı'na saldırısını kınayarak, "husilere, iran adına yaptıkları provokatif saldırıları durdurmaları çağrısında bulunuyoruz." ifadesini kullandı.

ingiltere dışişleri bakanı jeremy hunt, ülkesinin ne abd, ne de iran'ın savaş istediğine inanmadığını söyleyese de, söz konusu bir savaş durumunda abd'nin askeri destek talebini kabul edeceğini açıkladı.

etiyopya'nın amhara eyaleti'nde cumartesi akşamı yapılan darbe girişiminin lideri olduğu iddia edilen general asamnew tsige'nin vurularak öldürüldüğü açıklandı.

abd başkanı trump, iran'ın dini lideri ayetullah ali hamaney'i hedef alan bir dizi yaptırımları öngören kararname yayınladı.

dışişleri bakanı çavuşoğlu: "türkiye cumhuriyeti amerika ya da herhangi bir ülkenin al dediği zaman bir ürünü alacak ya da alma dediği zaman almayacağı bir ülke değil artık. amerika'dan hangi açıklama gelirse gelsin, biz s-400'ü aldık" dedi.

abd'nin, dini lideri hamaney'i de kapsayan yeni yaptırımları devreye sokmasına yanıt veren tahran, diplomasi yolunun ‘kalıcı’ olarak kapandığını söyledi. john bolton, “washington müzakerelere açık, iran’ın tek yapması gereken o açık kapıdan girmek” mesajını verdi.

abd ticaret bakanlığı, 5 çinli teknoloji firmasını kara listeye alarak, firmaların abd yapımı çip ve bileşenlerini satın almasına engel koydu.

önceki arşiv: [19 - 23 haziran] askeri ve diplomatik gelişmeler