[3 - 8 kasım] askeri ve diplomatik gelişmeler

yemende başkent sana ve çevresini kontrol eden husiler, ülkede 2015'ten beri devam eden çatışmalarda suud ve bae için savaşan 4 bin 253 sudanlı askerin öldüğünü açıkladı.

hizbullah lideri nasrallah, "lübnan hükümeti işlemez ve memurların maaşlarını ödeyemez duruma gelse bile hizbullah üyelerinin maaşlarını ödeyebilecek güçtedir." dedi.

israil'in talebi üzerine rusya, israil'in düşmanlarına (iran) bazı silahların satışını durdurdu. karşılığında ise israil, ukrayna ile yapılan silah anlaşmalarını fesh etti. [toı]

çin 3 boyutlu görüntü alabilecek yer gözlem uydusu gaofen-7'yi uzaya gönderdi. bir metre altı hassasiyette yüksek çözünürlük sağlayacak olan uydu, 3 boyutlu veri sunarak; yer gözlem, haritalama, şehir ve kırsal alanların inşası gibi araştırma alanlarında kullanılacak.

rusya savunma bakanlığı, suriye'den ırak'a geçerken amerikan konvoyunun saldırıya uğradığını, herhangi bir kayıp veya yaralanma olmadığı ve saldırıyı gerçekleştiren kişilerin 'tsk destekli' suriye milli ordusu personelleri olduğunu iddia etti.

içişleri bakanı süleyman soylu, türkiye'nin elindeki ışid üyelerinin (avrupa ülkeleri dahil) 'vatandaşlıktan çıkarılsalar da' ülkelerine geri gönderileceklerini söyledi.

yunanistan ve güney kıbrıs'ın güneyinden geçerek suriye havasına giren amerikan b-52 bombardıman uçağı, rusya'nın lazkiye'deki hmeymim hava üssünün yakınlarında uçtu.

pakistan'da muhalefetin hükümete istifa etmesi için verdiği sürenin dolmasına 24 saat kaldı. 29 ekim'de karaçi'den başlayan ve 3 gün önce başkent islamabad'a ulaşan gösterilerde seçimlerdeki usülsüzlük iddiaları, yükselen fiyatlar ve kredi anlaşmaları protesto ediliyor.

pakistan başbakanı khan, türk karadeniz elektrik üretim a.ş. (karkey) ile pakistan arasındaki 1,2 milyar dolarlık tazminat davasının cumhurbaşkanı erdoğan'ın desteğiyle çözüldüğünü bildirdi.

abd hazine bakanlığı, 'tahran'daki amerikan konsolosluğunun işgalinin 40. yılında' dini lider hamaney'in oğlu mucteba hamaney, yargı erki başkanı ibrahim reisi ve genelkurmay başkanı bakiri dahil 9 üst düzey iranlı yetkiliye yaptırım uyguladı.

rusya, abd'nin teröre destek veren ülkeler listesinde yer alan sudan'a uygulanan tek taraflı yaptırımların kalkması çağrısında bulundu. sudan'da devrik lider beşir'in ardından yeni hükümet, abd ile yaptırımların kaldırılması konusunda görüştüklerini açıklamıştı.

italyan enı ve fransız total konsorsiyumu, doğu akdeniz'de 7. parseldeki tartışmalı sondaj faaliyetlerinden türkiye'nin itirazları üzerine çekildi.

abd, 190'dan fazla ülkenin imzaladığı paris iklim anlaşması'ndan ayrılmak için resmi başvuruyu yaptı. 2017 yılında anlaşmadan abd'yi çekeceğini söyleyen trump, anlaşmanın amerikan ekonomisinde 3 trilyon dolar ve 6,5 milyon istihdam kaybına yol açacağını iddia etmişti.

afganistan, abd-taliban arasında başlayacağı öngörülen barış görüşmelerine katılmak istiyor. trump, abd ile taliban arasında devam eden barış müzakerelerini, 5 eylül'de taliban'ın amerikan askerlerine saldırması sonrası
sonlandırmış, taliban ile görüşmelere rusya başlamıştı.

cumhurbaşkanı erdoğan, 'abd ve rusya ile imzalanan anlaşmalara rağmen ypg tel tıfat ve menbiç’ten çekilmedi. bizi 'çıkarttık' laflarıyla aldatamazlar, münbiç'te, tel rıfat'ta, resulayn'ın doğusunda hala var.' dedi.
rusya dışişleri bakan yardımcısı mihail bogdanov, türkiye ile suriye'nin devlet temsilcilerinin soçi'de bir araya gelmeleri ihtimalinin değerlendirilmekte olduğunu söyledi.

avrupa parlamentosunun yeni türkiye raportörü amor, "türkiye, ab ve üye ülkeler için çok önemli bir ülke. taraflar arasında ciddi anlamda bir güven zedelenmesi oldu. tekrar güveni inşa etmemiz gerekiyor." dedi.

dışişleri bakan yardımcısı yavuz selim kıran, bm raporuna göre barış pınarı harekatı sonrasında sadece birkaç günde suriye'de yerlerinden edilmiş 100 bine yakın insanın güvenle tekrar evlerine döndüğünü söyledi.

nato genel sekreteri jens stoltenberg, kuzey makedonya'nın 1-2 ay içerisinde, ukrayna’nın da en yakın zamanda nato'ya katılacağını söyledi.

macaristan dışişleri bakanı szijjarto, alman muhabirin sorusuna, "türkiye hakkında konuşurken onun bir nato üyesi olduğunu unutmayalım. sizin farklı çabalar içinde olduğunuzu anlıyorum ama türkiye, nato'nun ikinci büyük askeri gücü ve müttefikimiz" şeklinde cevap verdi.

ıkby başkanı neçirvan barzani, türkiye'nin suriyeli kürtlerle değil, pkk ile sorunu olduğunu söyledi.
mısır, yunanistan ve gkry savunma bakanları, atina'da doğu akdeniz ve çevresindeki bölgesel konuların konuşulduğu üçlü zirve sonrası 'birlik' mesajı verdi.

abd dışişleri bakanı mike pompeo, çin'i uygurlara yapılan 'baskılara' son vermeye çağırdı.

yemen ile bae destekli ayrılıkçı güney geçiş konseyi (ggk) arasında riyad anlaşması imzalandı. ggk'ye bağlı askeri birlikler kontrol ettikleri aden, ebyen ve şebve şehirlerini terk edecek. tüm askeri birlikler 60 gün içinde savunma bakanlığı bünyesinde birleşecek.

ırak başbakanı abdulmehdi, şu ana kadar 254 kişinin öldüğü gösterileri sürdüren eylemcilerin tüm taleplerinin meşru olduğunu ancak hükümetin istifası halinde sorunların daha da derinleşebileceğini söyleyerek, 'istifa etmeyeceğini' açıkladı.

t.c. merkez bankası, dünya altın konseyi verilerine göre bu yılın 3. çeyreğinde 71.4 tonla dünyanın en çok altın alan merkez bankası oldu. toplam altın rezervi 385.5 tona yükselen türkiye, dünyada en çok altın rezervi olan 12. ülke konumunda.

şili'de yüzbinlerce kişinin katıldığı ülke tarihinin en büyük gösterileri üçüncü haftasına girerken devlet başkanı sebastian pinera istifa etmeyeceğini açıkladı.

erivan ziyaretinde 'ermeni soykırımını' ve 'pontus rum soykırımını' andıklarını söyleyen yunanistan cumhurbaşkanı pavlopulos, türkiye'nin er ya da geç geçmişiyle barışıp özür dilemesi gerektiğini söyledi.

kazakistan ile türkiye arasında bu yılın ocak-ağustos dönemindeki ticaret hacmi, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 63 artarak (782 milyon dolar) 2 milyar 11 milyon dolar oldu.

ırak'ta devam eden gösterilerin ekonomiye etkisinin 6 milyar doları aştığı bildirildi.

avrupa komisyonu, 'türkiye’den avrupa'ya olan sığınmacı göçünü engellemek' için 50 milyon euro'luk kaynak hazırladığını duyurdu.

sdg elebaşı mazlum kobani, "esad'ın teklifi (sdg suriye ordusuna katılması) kabul edilemez. bizim 100.000 askerimiz var. suriye ordusu sdg'ye katılsın." dedi.

abd başkanı trump, cumhurbaşkanı erdoğan ile “çok iyi bir görüşme” yaptıklarını, bağdadi'nin eşi, yakınları ve kaçan teröristlerin yakalandığını öğrendiğini ve 13 kasım'da erdoğan'la görüşmeyi sabırsızlıkla beklediğini belirtti.

almanya dışişleri bakanı heiko maas, türkiye’yi nato’dan dışlayıp rusya veya çin’in kucağına itmenin stratejik açıdan yanlış olduğunu belirtti.

israil dışişleri bakan yardımcısı hotovely, suriye’deki kürtlere farklı kanallardan insani yardım ulaştırdıklarını ve her türlü destek sağlayacaklarını belirtti.

cumhurbaşkanı erdoğan, 11 kasım'ın 'milli ağaçlandırma günü ????' olarak kutlanacağını duyurdu.

pakistan ve hindistan'ın son bir yılda anlaştığı tek konu kartarpur koridoru, 9 kasım'da törenle açılacak. 4,5 km'lik koridor dünyanın en büyük sih tapınağı olacak olan kutsal gurdvara darbar sahib tapınağına gidiyor. hintli sih hacılar pakistan'daki tapınağa vizesiz girecek.

çin ticaret bakanlığı, abd ile aralarındaki mevcut tarifeleri 'ticaret anlaşmasında ilerleme kaydedildikçe' karşılıklı olarak kaldırmayı kabul ettiğini açıkladı.

fransa cumhurbaşkanı emmanuel macron, nato'nun beyin ölümü yaşadığını söyledi ve nato ülkeleri arasında koordinasyon bulunmadığını söyledi.

kuzey kore dışişleri, kuzey kore'nin balistik olmayan füze denemesini 'balistik füze denemesi' olarak niteleyen japonya başbakanı abe şinzo'nun "ahmak" olduğunu ve pyongyang'a ayak basmaması gerektiğini ifade etti.

cumhurbaşkanı erdoğan, suriyeli sığınmacılar ile ilgili, "misafirlerimize ev sahipliği yapmaya devam edeceğiz.
tabii bu da bir yere kadar. kapıları açtığımızda nereye gidecekler malumdur.ama macaristan'a uğramadan giderler, bunu zaten onlar da biliyor." dedi.

pentagon sözcüsü hoffman, suriye’nin kuzeydoğusundaki kürt silahlı oluşumların (ypg) tampon bölgeden çekildiğini doğrulayamayacaklarını belirtti.

bolivya'da sağcı muhalifler, başkan morales'in partisine bağlı bir kadın belediye başkanını kaçırdı. muhalifler, yalın ayak gezdirilen belediye başkanının zorla saçlarını kesip üzerine kırmızı boya döktükten sonra istifa mektubu imzalattırdı.

iran genelkurmay başkanı bakıri, bir süredir kitlesel gösterilere sahne olan ırak ile lübnan'da, abd ve israil'in kendilerine bağlı yönetimleri iktidara getirmek için komplo kurduğunu söyledi.

pkk yandaşları, rusya ile üçüncü devriyeyi (kamışlı-malikiye) gerçekleştiren türk zırhlılarına yine taşla saldırdı.
almanya, fransa, ingiltere ve türkiye arasında suriye için yapılacak dörtlü zirve 3-4 aralık'ta londra'daki nato toplantısında gerçekleşecek.

uluslararası af örgütü, ırak'ta hükümet karşıtı gösteriler sırasında eylemcilerin ölümüne yol açan gaz bombalarının bir kısmının iran yapımı olduğunun tespit edildiğini duyurdu.

cumhurbaşkanı erdoğan, macaristan dönüşü uçakta gazetecilerin "barış pınarı harekâtı devam edecek mi?" sorusuna "kesinlikle" diyerek cevap verdi.

diyarbakır, bingöl ve muş illerinde tamamı profesyonel askerlerden oluşan 179 tim ile kıran-5 operasyonu başladı.

içişleri bakanı soylu, 'pazartesi gününden itibaren ne yaparlarsa yapsınlar ışid'lileri ülkelerine iade edeceğiz. vatandaşlıktan çıkarmış olsalar da geri göndereceğiz.' dedi.

macaristan başbakanı orban, ''türkiye olmadan macaristan ve avrupa'ya yönelen milyonluk göç dalgası durdurulamaz.'' dedi.