[30 eylül - 4 ekim] askeri ve diplomatik gelişmeler

suudi arabistan veliaht prensi selman, dünya ülkelerinin iran'a karşı daha caydırıcı önlemler almazsa petrol fiyatlarının hayal bile edilemez seviyelere yükselebileceği uyarısında bulundu. fakat selman, askeri çözüm yerine diplomatik çözümü tercih edeceğini söyledi.

macaristan başbakanı viktor orban, ülkesinin düzensiz göçle mücadele kapsamında italya'nın bazı sınır bölgelerinin korumasını üstlenebileceğini söyledi.

iran devrim muhafızları operasyonlardan sorumlu komutan yardımcısı nilforoushan, israil’in iran’a yönelik askeri operasyonlarına karşı uyardı ve ekledi: "israil stratejik bir hata yaparsa, tel aviv'in parçalarını akdeniz'in derinliklerinden toplamak zorunda kalır"

ingiltere genelkurmay başkanı sir nick carter, ingiltere'nin rusya ve diğer ülkelerden gelen siber saldırılar nedeniyle "her gün savaş halinde olduklarını" söyledi.

uluslararası kızılhaç komitesi, yemen'de husiler tarafından alıkonulan 290 tutuklunun serbest bırakıldığını açıkladı.

kktc başbakanı tatar, bm genel sekreteri ile görüşecek kktc cumhurbaşkanı akıncı'ya çağrıda bulunarak, "beklentimiz, bm genel sekreteri ile yapılacak görüşmede, türkiye'nin garantörlüğünün devamının kıbrıs türk halkı için kırmızı çizgimiz olduğunu kendisine bildirmesidir." dedi.

ırak ile suriye arasında beş yıldır kapalı olan sınır kapısı el-kaim yeniden hizmete açıldı. şam ile bağdat arasındaki ilişkilerde normalleşmenin bir işareti olarak görülen karar aynı zamanda iki ülkenin müttefiki iran için de bir zafer olarak kabul ediliyor.

peru devlet başkanı martin vizcarra, çoğunluğu muhaliflerin elindeki yasama organı kongre'yi feshetti. kongre ise vizcarra'yı geçici olarak görevden aldı ve yerine devlet başkan yardımcısı mercedes araoz'u atadı.

istanbul'da geçen yıl öldürülen suudi gazeteci cemal kaşıkçı'nın oğlu salah kaşıkçı, babasının cinayet davasında suudi arabistan yargısına güvendiğini belirtti.

iran genelkurmay başkanı muhammed bakıri, devrim muhafızları ordusu'nun yemen'deki husilere askeri danışmanlık desteği verdiğini söyledi.

milli savunma bakanı akar, "güvenli bölge süreci istediğimiz gibi gitmiyor. ypg’lilerin bölgeden çıkması, tahkimatların kaldırılması, ağır silahların teslim edilmesi gibi süreçler istediğimiz noktada değil. abd’lilerle görüşmeler devam ediyor. harekâta hazırız bu işin şakası yok." dedi.

kuzey kore ile abd'nin, çalışma düzeyindeki nükleer görüşmelere 5 ekim'de yeniden başlanması konusunda anlaşmaya vardığı bildirildi.

fransa cumhurbaşkanı macron, türkiye’nin mültecileri kullanıp kendisine suriye’de alan açmaya çalışmasını kabul etmeyeceklerini ifade etti. dışişleri bakanı çavuşoğlu, macron'un eleştirilerine ilişkin, "macron'un türkiye'ye dil uzatması haddini aşmaktır." dedi.

dünyada en fazla müslümanın yaşadığı ülke olan endonezya’da; on binlerce kişi cumhurbaşkanı joko widodo’yu yolsuzlukla mücadeleyi zayıflattığı ve bireysel özgürlükleri kısıtladığı gerekçesiyle protesto ederken, gösterilerin hızla büyüyeceği iddia ediliyor.

2011 yılında rusya'dan aldığı silahların ödemesini epey geciktiren ve 3 kere yapılandıran venezuela, borcun bir kısmını ruble olarak ödeyebildi. rusya maliye bakan yardımcısı storchak, “böyle bir hakka sahibiz ve tüm borçlulara böyle bir fırsat sunuyoruz.” ifadesini kullandı.

bmgk ekim ayı dönem başkanı ve güney afrika'nın birleşmiş milletler daimi temsilcisi jerry matjila, israil-filistin sorununa ilişkin, ''hatırlayın, 1947'de iki devlet kurulması kararı alındı. biri kuruldu ama diğeri hala doğmadı.'' dedi.

abd başkanı trump, hakkında başlatılan azil soruşturmasına ilişkin, "şu anda olanların bir azil değil, bir darbe olduğu sonucuna varıyorum." değerlendirmesini yaptı.

filistin sosyal kalkınma bakanı mecdelani, "cumhurbaşkanı erdoğan’ın tavrı filistin’in tavrıdır. bu sorumlu bir duruştur, ne erdoğan’a ne de türkiye’ye yabancı bir duruştur." dedi.

iran petrol bakanı zengene, "petrol üretemez ve satamazsak ülkede karışıklık meydana gelir. petrol satılmazsa temel gıda ürünlerini ve teçhizatları alamayız, normal yaşamımızı da sürdüremeyiz." dedi.

rusya dışişleri bakanı lavrov, abd'nin 'güvenli bölge' ile ilgili türkiye'nin meşru taleplerini göz önünde bulundurmaya hazır olmadığını ve cumhurbaşkanı erdoğan'ın tutumunun anlaşılır olduğunu ifade etti.

amazon'un ceo'su ve the washington post gazetesinin sahibi jeff bezos, bugün özel uçağıyla istanbul'a gelerek cemal kaşıkçı'yı anma törenine katıldı.

ak parti sözcüsü ömer çelik, "göçmen anlaşması bu haliyle işlemiyor. türkiye hiçbir bölgenin mülteci kampı değildir. ab'nin mülteciler konusundaki rüşvet siyasetine kapalıyız." dedi.

peru'da devlet başkanı vizcarra'nın çoğunluğu muhaliflerin elindeki kongre'yi feshetmesinin üzerine kongre vizcarra'yı görevden alarak yerine başkan yardımcısı mercedes araoz'u atamıştı. araoz, yemin etmesinden kısa süre sonra istifa etti. ordu, vizcarra'ya desteğini açıkladı.

sınır tanımayan gazeteciler türkiye temsilcisi önderoğlu, "riyad'da tutuklu 30 gazetecinin tahliyeleri için uğraşırken suudi arabistan’a g20 zirvesinin verilmiş olması, suudi arabistan’a yönelik uluslararası ihtimam ve ilgi rahatsız edici." dedi.

rus lider putin, 'greta'nın konuşması beni heyecanlandırmadı, birilerinin çocukları kendi çıkarları için kullanması kınanmalı' ifadelerini kullandı.

endonezya'nın maluku eyaletinin başkenti ambon’da, 26 eylül’de meydana gelen 6,8 büyüklüğündeki depremde ölü sayısının 36'ya çıktığı bildirildi.

ışid karşıtı koalisyonun "barışçıl halk gösterilerinin tüm demokrasilerin temel unsuru olduğuna inanıyoruz. şiddete yer yok." açıklamasını yaptığı ırak'taki gösterilerin 2 günlük bilançosu: 12 kişi yaşamını yitirdi.

abd'nin connecticut eyaletinde düşen 2. dünya savaşı'ndan kalma b-17 bombardıman uçağında ilk belirlemelere göre 5 kişi öldü.

ırak'ın başkenti bağdat kentindeki 'yeşil bölge'de bulunan türkiye büyükelçiliği yakınlarına füze saldırısı düzenlenmesi sonucu patlamalar meydana geldi. suud medyası olayı, türk konsolosluğuna saldırı olarak duyurdu.

abd savunma bakanlığı'nın (pentagon) ortadoğu'dan sorumlu müsteşar yardımcısı michael mulroy, suriye’nin kuzeyinde güvenli bölge oluşturma yönündeki taahhütlerin kendilerine düşen kısmını yerine getirdiklerini iddia etti.

amerikan yetkililer, türkiye'nin fırat'ın doğusuna büyük bir harekat düzenlemesi halinde trump'ın amerikan askerlerini suriye'den çekebileceğini belirtti. yetkililer, türk ordusunun büyük bir operasyon için hazırlandığını gördüklerini ve bunun endişe yarattığını ifade etti.

abd, 1991'de iç savaşın başlaması sonrası kapattığı somali'deki büyükelçiliğini yeniden açtığını duyurdu. son 10 yılda ülkedeki büyükelçilik binalarını hizmete açan ülkeler; türkiye, ingiltere, katar, suudi arabistan, birleşik arap emirlikleri ve rusya.

suudi arabistan'da kadınların tek başına araç kullanma ve yurt dışına çıkma serbestliğinin ardından orduya katılmalarına da izin çıktı.

yunanistan'da 2018'de 86 bin 440 kişi doğarken, 120 bin 297 kişi öldü. evlilik ve doğum oranlarındaki düşüş ile birlikte ülke nüfusunun gerilemeye başladığı bildirildi.

hint insan hakları savunucuları cammu keşmir'in kuzeyinde en az 2 bin 900 insanın gömüldüğü toplu mezarlar bulunduğunu bildirdi.

gaziantep üniversitesi rektörlüğüne bağlı olarak suriye'nin el bab bölgesinde iktisadi ve idari bilimler fakültesi, azez'de islami ilimler fakültesi ve afrin'de de eğitim fakültesi kurulacağı duyuruldu.

japonya başbakanı abe şinzo, kuzey kore lideri kim jong-un ile yüz yüze görüşmeye hazır olduğunu, bunun için fırsatları değerlendireceğini ifade etti. daha önce farklı koşulları olduğunu söyleyen abe, kim ile koşulsuz görüşmeye hazır olduğunu belirtti.