[7 - 12 eylül] askeri ve diplomatik gelişmeler

çin'in, iran'a 25 yıllık stratejik anlaşma kapsamında 400 milyar dolar değerinde, abd doları kullanılmadan, yatırım yapacağı ve 5000 çinli askeri ülkeye konuşlandıracağı belirtildi.

lübnan cumhurbaşkanı mişel avn, israil'in ülkesinin egemenliğine yönelik muhtemel saldırılarına karşılık verileceğini söyledi.

2014 yılında göreve başladığında ülkenin 'feminist dış politikasına' öncülük eden isveç dışişleri bakanı margot wallstrom, kocası, çocukları ve torunlarıyla daha fazla zaman geçirmek için görevinden istifa edeceğini açıkladı.

danimarka, ışid'e karşı abd önderliğindeki koalisyona destek amacıyla suriye'nin kuzeyine; 14 kişilik askeri doktor ekibi, abd donanmasına destek amaçlı bir fırkateyn, bir savaş taburu, bir savaş gemisi ve 4 savaş uçağı göndereceğini açıkladı.

suudi arabistan, katar'la diplomatik ve konsolosluk ilişkilerini sonlandırma kararı aldı. iki ülke diplomatlarının görüşmesinin olumlu geçtiği basına yansımıştı.

afganistan'da taliban militanları, özel ve devlet medyası için çalışan altı afgan gazeteciyi kaçırdı. taliban sözcüsü zebihullah mücahid yaptığı açıklamada, taliban militanlarının gazetecileri 'yanlışlıkla' kaçırdığını ve kısa zaman içerisinde serbest bırakacaklarını söyledi.

güvenli bölge ile ilgili abd ile ilk müşterek kara devriyesi yarın gerçekleştirilecek. terör örgütü üyeleri kara devriyesinden bir gün önce sınıra yakın bölgelerdeki bez parçalarını yerinden sökerek iş makineleri yardımıyla tünel girişlerini ve mevzileri kapadı.

abd başkanı trump, son kabil saldırısında ölen abd askerleri nedeniyle taliban ile devam eden görüşmelerin durdurulduğunu açıkladı. süreç boyunca taliban'ın da amerikan ordusunun da saldırıları devam ediyordu.

rusya devlet başkanı putin ile ukrayna devlet başkanı zelenskiy, iki ülke arasında esir ve tutuklularının değişiminin ardından telefon görüşmesinde, "ateşkese uyulması ve tarafların birlik ve silahlarını temas hattından çekmesi" hakkında görüştü.

hdp heyetiyle bir araya gelen eski ıkby başkanı mesud barzani, “türkiye’deki kürt meselesine barışçıl bir çözüm bulmak umuduyla ve bu yolda çabalayarak, oradaki kürtlerin mevcut durumunun da aralarında olduğu pek çok konuyu ele aldık” dedi.

yunanistan başbakanı miçotakis, bm genel kurulu'nda cumhurbaşkanı erdoğan'la görüşmeyi planladığını belirterek, "bu (başbakan olarak) ilk görüşme olacak. türkiye ile konuşmak her zaman daha iyidir." dedi.

merkezi fransa'nın başkenti paris'te olan batı avrupa'daki rus ortodoks kiliselerinin başpiskoposluğu, istanbul rum ortodoks patrikhanesi ile yaşanan gerginlik sonrası yapılan oylamada moskova patrikliği ile birleşme kararı aldı.

burkina faso'nun merkez bölgesinde teröristlerin düzenlendiği 3 ayrı saldırıda 29 kişinin hayatını kaybettiği, 10 kişinin de yaralandığı bildirildi.

taliban, amerikan askerinin ölümünün ardından abd başkanı trump'ın barış sürecini sonlandırdığını duyurduğu açıklamasına "amerikalılar herkesten çok daha fazla acı çekecek. bu daha fazla amerikalının hayatına mâl olacak" diye karşılık verdi.

10 ay önce oğlu kaçırılan ayşegül biçer, hdp’li yetkililerle yaptığı görüşmeyi anlattı:

“hdp’den oğlum mustafa’yı geri getirmesini istedim. bana ‘önce devlet bizim hapisteki yaşlı ve hasta tutuklularımızı serbest bıraksın’ dediler. çocuğumu pazarlık konusu yapmak istiyorlar."

rusya başbakan yardımcısı borisov, hindistan'a s-400 teslimatı ile ilgili, "teslimatın ön ödemesi yapıldı. takvim doğrultusunda ilk teslimata 18-19 ay içerisinde başlayacağız.” dedi.

kuzey makedonya​​​​​​​​​​​​​​'da geniş hükümet koalisyonunun parçası olan alternativa partisi genel başkanı afrim gashi, "balkanlar'da türkiye olmadan uzun vadeli bir barış mümkün değil." dedi.

suudi arabistan'da dün enerji bakanlığına getirilen prens abdülaziz bin salman el suud, kraliyetin planladığı nükleer güç programının iki atom reaktörüyle başlayacağını, bu program için uranyum üretmeyi ve zenginleştirmeyi istediklerini duyurdu.

avrupa birliği türkiye delegasyonu, yeni eğitim-öğretim yılı nedeniyle sosyal medya üzerinden yayımladığı arapça mesajı yayından kaldırdığını duyurdu.

komşu ülke gürcistan'da, parlamentoda yapılan oylamada, yeni başbakan giorgi gahariya ve hükümeti güvenoyu aldı.

ingiltere başbakanı boris johnson'ın sözcüsünün yaptığı açıklamaya göre ülkede pazartesi mesai bitiminden ekim ayının ortasına kadar parlamentonun askıya alınacak.

darbe sonrası sisi hükümetini tanımayacağını söyleyip mısır ile büyük ticari anlaşmalar yapan almanya, cemal kaşıkçı cinayetinin ardından suudi arabistan ile durdurulan güvenlik işbirliği programına yeniden başlama kararı aldı.

dışişleri bakanı mevlüt çavuşoğlu, kktc başbakan yardımcısı ve dışişleri bakanı kudret özersay ile kapalı maraş'ı ziyaret etti.

batı afrika ülkelerinden sierra leone, türk vatandaşları için kapıda vize uygulaması başlattı. kapıda vize uygulamasından schengen ülkeleri, abd, ingiltere, iran, bae, suudi arabistan, katar, kuveyt, japonya, güney kore, norveç ve israil de faydalanabilecek.

dışişleri bakanı çavuşoğlu, güvenli bölge ile ilgili, "abd'nin yine aynı şekilde bir oyalama sürecine girmek istediğini görüyoruz. ikinci bir münbiç olmaması için tutumumuz net, türkiye'nin planı hazır. işbirliğinden sonuç çıkmazsa bu bölgelere gireriz" dedi.

pakistan dışişleri bakanı kureyşi, "son 6 hafta boyunca hindistan, işgal altındaki cammu keşmir'i bu gezegendeki en büyük hapishaneye dönüştürdü." dedi.

yunanistan ve gkry’nin, türkiye’nin doğu akdeniz’deki “yasa dışı” faaliyetine ve gazimağusa’daki kapalı alanın (maraş) açılması planına karşı ortak mücadele kararı aldığı belirtildi.

italya'da başbakan giuseppe conte liderliğinde kurulan yeni hükümet parlamentonun üst kanadında yapılan oylamada 133'e karşı 169 oyla güvenoyu almayı başardı. böylece ülkede uzun süredir devam eden hükümet krizi aşılmış oldu.

cumhurbaşkanı sözcüsü kalın, kabine toplantısı sonrası yaptığı açıklamada, "güvenli bölge terör örgütüne yeni bir güvenli bölge haline dönüşürse, 30-40 km. ötesinde oluşturulursa türkiye cumhuriyeti hareket kabiliyetine sahiptir." dedi.

seçim vaadlerinde toprak işgal etmekten bahsedilen israil'de başbakan netanyahu, gelecek haftaki erken seçim için "kazanırsam batı şeria'daki ürdün vadisi'ni ilhak edeceğim" vaadinde bulundu.

bm uluslararası yemen heyeti başkanı kamel jendoubi, "suudi arabistan, bae ve mısır ilk raporumuzun yayınlanmasının ardından yemen'e erişimimizi ve mısır'daki bazı yemenlilerle buluşmamızı engelledi." dedi.

yunan deniz kuvvetleri komutanlığı leros adası'ndaki donanma üssünde bulunan bazı askeri malzemelerin kaybolduğunu açıkladı. kayıp malzemeler arasında el bombası gibi patlayıcıların ve zırh delici mermi gibi önemli malzemelerin yer aldığı bildirildi.

bm'de türkiye'nin de aralarında bulunduğu 50'den fazla ülke, cammu keşmir'deki insan hakları ihlallerini durdurması için hindistan'a çağrıda bulundu.

ırak'ta 'iran karşıtı şii muhalefetin başındaki isim' sadr hareketi lideri mukteda es-sadr, iran dini lideri ali hameney ve kudüs gücü komutanı kasım süleyman ile görüldü.

isveç dışişleri bakanı ann linde, israil başbakanı binyamin netanyahu'nun "batı şeria'daki ürdün vadisi ile ölü deniz'in kuzeyinin ilhak edileceği" yönündeki seçim vaadini kınadı.

yeni yaptırımların gelmesinin ardından abd dışişleri bakanı pompeo, trump'ın "hiçbir ön şart olmadan" iran cumhurbaşkanı hasan ruhani ile görüşmeye hazır olduğunu söyledi.

milli savunma bakanlığı bürokratlarının, amerikan ve türk ordusunun devriyesinde ypg'li teröristlere sadece "meşru müdafaa" durumunda müdahale edilmesi konusunda ısrarcı olduğu, tsk'nın ise teröristlerin 'görüldüğü an' vurulması gerektiğini söylediği iddia edildi. [veryansıntv]

hong kong'da hükümet karşıtı grupların önemli isimlerinden wong, almanya dışişleri bakanı maas'a, protestoları destekleme çağrısında bulunurken şu ifadeyi kullandı: "hong kong, yeni soğuk savaş'ın yeni berlin'idir."

suudi arabistan dışişleri bakanı assaf, “türkiye’nin akdeniz’deki yasa dışı faaliyetleri karşısında baş müttefiklerimizden güney kıbrıs’ın yanındayız. askeri iş birliğimizi artıracağız.” dedi.

abd, polonya’ya 6,5 milyar dolarlık 32 adet f-35 satışını onayladı.

italya'da krizin ardından tekrar başbakan olan conte, düzensiz göçle ülkesine gelen sığınmacıların diğer ab üyesi ülkelere dağıtımı konusunda, yardımı reddeden ülkelere mali cezalar uygulanmasını önerdi.

abd başkanı trump, 250 milyar dolarlık çin ürününe ek gümrük vergisi getirme kararını 1-15 ekim tarihleri arasına ertelediğini açıkladı.

fransa, facebook’un kripto parası libra’yı hükümetlerin ‘parasal egemenliklerini tehdit ettiği’ gerekçesiyle engelleyeceğini duyurdu.

ingiltere kraliyet hava kuvvetleri'nden tuğgeneral julian ball'a göre rusya’nın en tehlikeli üç silahı; s-400 hava savunma sistemi, bastion-p kıyı savunma sistemi ve iskender operasyonel-taktik füze sistemi.

avrupa imar ve kalkınma bankası (ebrd) başkanı suma chakrabarti, yıl sonuna kadar türkiye'de 1 milyar euro yatırım amaçladıklarını söyledi.

'gönüllü geri dönüş programı' kapsamında son bir ayda türkiye'de yaşayan 3 bin suriyelinin ülkelerine geri döndüğü belirtildi. 2015'ten bu yana program kapsamında geri dönen suriyelilerin sayısı 350 bin civarında.

avrupa birliği, 2014'ten bu yana ukrayna'yı istikrarsızlaştırdığı gerekçesiyle rusya'ya uyguladığı 'hafifletilmiş ambargoyu' 6 ay daha uzatma kararı aldı.

amerikalı vekiller, abd dışişleri bakanı mike pompeo'ya, cammu keşmir'de uyguladığı kısıtlamalara son vermesi için hindistan'ı ikna etmesi çağrısı yaptı. abd, rusya veya çin'in aksine keşmir krizinde 'diyalog çağrısı' yaparak herhangi bir tarafın yanında olmamıştı.