alaş orda

1905 yılında "alaş harekatı"yla ortaya çıkan, 1912'de "alaş partisi"nin kurulmasıyla güçlenen ve 1917'de rus çarlığının yıkılması sonucu kurulan "alaş orda devleti"yle taçlanan; orta asya'daki kazak ve kırgızların başı çektiği türkçü harekat.

alaş orda devleti 1920'de sovyetlere karşı bağımsızlığını koruyamamış ve kızılların hakimiyetine girmiş olsa da bu harekatın etkileri günümüz de kurulmuş olan kırgız ve kazak bağımsız devletlerine kadar devam etmiştir.

alaş orda; büyük turan'ı, dünya'daki tüm türklerin kültürel birliğini ve yerelde orta asya'daki türklerin dini ve kültürel bağımsızlığını hedeflemiştir.

kazakistan‘ın resmi açıklamasına göre alaş adı kazakların efsanevi atası alaş han dan alınmıştır. alaş han, orda han’ın diğer bir ismidir.

alaş orda'nın türkçü görüşleri kurulan devletin marşında kendini göstermiştir:

arğı atam er türik’ (ecdadımın kökü kahraman türk) dizesiyle başlayan marş şöyle devam eder:

kazakça (latin alfabesiyle):

alaş enuranı

biz - qаzаq elimiz,

qаymığıp eş jаuwdаn

qаytpаğаn betimiz.

sаy-sаylаp, mаl аydаp,

sаyrаndаp, keñ jаylаp

Аrqаdа erke ösken

sаrıаrqа jerimiz.

buğаuwdаn bоsаnğаn,

biz - dоlı аrıstаn,

egessek el bermes,

tüsedi-аuw erimiz.

bizge de söz be eken,

jаuwınıñ аz, köbi.

ölsek - biz şeyit,

ölmesek - biz qаzı.

ejelden ör türik,

Оq dese ne etemiz?

qаymığıp eş jаuwdаn

qаytpаğаn betimiz.

lаp dese аt bоlıp,

zuwıldаp şаbаmız.

lаp dese, оt bоlıp,

dürildep jаnаmız.

Аlаştıñ аq tuwın,

Аqırıp qоlğа аlıp,

Аlаştаp şаpqаndа,

jаuwğа оyrаn sаlаmız.

dоldаnsа bоlmаytın

jаñа däuw-perimiz.

er türik ejelden,

Оq tesken etimiz.

qаymığıp eş jаuwdаn

qаytpаğаn betimiz.

jаuwsın оq, аqsın qаn,

şıqsın jаn, qоrquw jоq.

Аlаştıñ jоlındа

jаn qiymаq - niyetimiz!

türkçe (çeviri):

biz kazak eliyiz.

serin dağ, çalkanan göl,

sararka (dağı) yerimiz.

vadi aşıp, mal sürüp,

seyran edip, serbest yaylayıp,

arka (dağı)nın özgür büyüyen şımarığı,

efendisiyiz.

turanda serbest yürüyen,

biz türk’ün eriyiz,

üleşte(paylaşımda) en çoğu alan,

değişmez dibimiz(kökümüz).

ecelden er türk,

ok deşen etimiz,

kaymayıp kayıtmayan,

hiç düşmandan betimiz(yüzümüz).

düşmanın söz mü olur,

bizlere hep az.

ölsek hak şehitiz,

öldürsek biz gazi.

güçlü düşman karşı durur,

erinip yatma (alaş!),

kaldıran ak tuğu yere,

koparıp yıkma (alaş!).

"tevekkül, allah" deyip,

bet(beniz/yüz) koyup kapla (alaş!).

"ap!" dese (ap demek: ata seslenmek)

at olup şahlanırız,

"lap" dese (birdenbire alevlenen ateşin sesi)

od olup gürüldeyip yanarız.

alaşın ak tuğun,

haykırıp kola alıp,

alaşlayıp çarpanda,

düşmana uran salarız.

devletin bayrağı türkiye cumhuriyeti bayrağı ile büyük benzerlik taşımaktadır:



ne kadar büyük bir cehaletteyim , yeni yeni farkediyorum...