demir kubbe tartışmaları

geçtiğimiz günlerde hamas ve israil arasında savaş patlak vermiş, gazzeden tel avive yaklaşık 400 kassam füzesi fırlatılmış, demir kubbe bunların %30 unu engelleyebilmişti. durdurulamayan füzeler daha çok boş arazilere veya yerleşim yerlerine isabet etmişti. yerleşim yerlerie bu kadar çok füze düşebilmesi, israilde tartışmalara sebep oldu, halk hala sokaklarda netenyahu karşıtı gösteriler vermekte. "ne zaman sığınaklara girip ne zaman çıkacağımıza hamas karar veriyor" sesleri bir süre daha yankılanıcak gibi. çünkü netenyahunun ateşkes antlaşması imzalaması, bunun üstüne savunma bakanının istifası, bunun da üstüne onun yerini de netenyahunun doldurması halkı iyice deliye döndürdü. peki konumuza geri dönelim. demir kubbe neden füzelerin yanlızca %30unu durdurabildi? neden başarısız oldu? ya da başarısız oldu mu?

önce demir kubbe ve kassam füzelerinin ne olduğundan bahsedelim. demir kubbe kısa menzilli, çift radarlı, görüp görebilceğiniz nerdeyse en hassas radara sahip, 25 rampalı bir füze savunma sistemidir. bu hassas radar sistemine örnek vericek olursak, zamanında hamasın havaya ateş açtığı 'mermiler' demir kubbe tarafından tespit edilmiş, radar da bunu füze sandığından füze alarmı vermiş ve halka sığınaklara geçin çağrısı vermişti. demir kubbeyi aktifleştirmek için herhangi bir onay vermenize gerek yok. zamandan tasarruf için sistem tamamen otomatik çalışmakta. öte yandan kassam füzelerinden bahsedecek olursak: çelik boruyla kaplı herhangi bir savaş başlığına ya da akıllı sisteme sahip olmayan, yakıtı gübre ve kimyasal karışım olan max.12 km menzile sahip, değil bir kamyonun üstünden, evin çatısından bile fırlatabilceğiniz, bir nevi merdiven altında üretilmiş füzeler. hamasın elinde yaklaşık 20bin füze oluğu tahmin ediliyor.

madem bu kadar akılsız ve kör, demir kubbe bu füzelerin tamamını neden engelleyemedi? aslında füzelerin akılsızlığı füzenin olumlu bir özelliği. herhangi bir sinyali, rotası, güdümü yok; bu füzeler demir kubbe için adeta havada süzülen içi 30 kg patlayıcı ve şarapnel yüklü bir taş gibi. ve akıllı bir füzeyi vurmak, bu tarz füzeleri vurmaktan daha kolay. çünkü üstünüze sapanla taş atılıyor gibi bişi. üstüne sayılarının da çok fazla olması ve çok yakından fırlatılması işleri bir hayli zorlaştırıyor. dünyanın hiçbir yerinde aynı anda üstünüze gelen 400 500 bu tarz füzeyi durdurabilcek bir füze savunma sistemi yok. israil bütün füzeleri vurmaya çalışıp kritik yerleri riske sokmak yerine, bu yerlerdeki yoğunluğu arttırıyor ve bu açıdan başarılı da oldu. hiçbir kassam füzesi ne bir kışlayı vurdu ne de bir hükümet binasını. düşen füzeler ya boş arazilere ya tarım arazilerine ya da yerleşim yerlerine düştü. hatta öyleki bazı füzeler düştüğü yerde patlama bile oluşturmadı.

lakin israilin avantajlı olduğu konular da var. bu füze savunma sistemi geliştirilmeye çok açık ve israilde bunu geliştirebilcek alt yapı mevcut. üstüne fırlatılan füzelerin nerden geldiği de belli. bu hamas için olumsuz bir koşul yaratıcak potansiyele sahip bir konu.

durum buysa hamas istediğini alamadı mı? fazlasıyla aldı. hamas bu füzelerin sadece %1 isabet oranı olduğunun farkında. onun istediği şey yahudi halkına psikolojik baskı ve bunu da başardı. şu an israilde halk hamastan korkuyor ve kendini güvende hissetmiyor. bu hamasın yıllardır istediği intikam alma arzusu. elindeki füzeler aslında bir asker vurmaktan çok psikolojlerini altüst etmek için var. füzeler de zaten bu tür olaylar için saklanılıyor.

sonuç olarak demir kubbe istenilen görevini başarıylan icra etti ve önemli yerleri korudu. toplam saldırılarda yerleşim yerlerindeki maddi hasarlar ve 1 ölü sivil sayılmazsa, israili istenilen şekilde korudu.

israilin ateşkes antlaşması imzalamasın sebebi ise çok fazla tartışmaya açık. gerçekten beklenmedik ani bir saldırıydı da israil buna hazır mı değildi yoksa planladığı başka şeyler mi var bunların hepsini zamanla öğrenicez. olası bütün senaryoların hiçbiri netenyahunun leyhine sonuçlanmıcak gibi duruyor.
konuyla ilgili olarak ayhan tarakçı'nın değerlendirmesi: https://youtu.be/cqtZJdm-bDw