dünyanın yeni politik dengesi üzerine düşünceler

dünya dengelerini anlamak bölüm 1
1-dünya siyasetinde oyun kurabilecek aktörler:
a)abd
b)rusya
c)çin
d)ab
2-seçeceği taraftan ötürü belirleyici konumda olabilecek aktörler:
a)birleşik krallık
b)türkiye
not-1: hindistan, japonya, güney kore, kanada, brezilya gibi ülkelere yeni dengeyi etkileyebilecek politik iradeye sahip olmadıkları gerekçesiyle yer verilmemiştir. örneğin japonya dünyanın 3. büyük ekonomisidir. ancak japonya ordusu öz savunma kuvvetleri adı altında sınırlandırılmıştır. halihazırda 40 bin civarında abd askeri ülkede konuşludur. japonya’nın tek derdi kuzey kore’nin sahibi olduğu söylenen(?) balistik füzelerine karşı pahalı amerikan savunma sistemleri tedarik etmek ve amerikalılara askerlerinin ülkelerinde kalmaları için yalvarmaktır. güney kore’nin durumu da japonlardan farklı değil. orada da yaklaşık 20 bin civarında abd askeri konuşlu. kanada kraliçe tarafından atanan genel vali ile yönetilmektedir. hindistan müthiş potansiyeline rağmen pakistanlılarla tartışmaktan kafasını kaldıramamaktadır. oysa çin gibi küresel bir vizyonu olsaydı muhtemelen o da listede yer alacaktı.
not-2:bütün sınırlandırıcı faktörlere rağmen türkiye’nin belirleyici konumda olmasının iki nedeni var. birincisi türkiye’nin bağımsız hareket edebilme iradesini göstermesidir. türkiye aynı anda; ab’ye aday ülke, abd ile müttefik, rusya ile stratejik ortak- sayın çavuşoğlu’nun ifadesi-, çin’in “bir kuşak bir yol” projesinin destekçisi ve önemli bir durak noktası. yani oyun kurabilecek bütün aktörlerle konuşuyor. çıkarlarına göre aksiyon alıyor. ikincisi ise türkiye’nin jeopolitik konumudur ki bunu açıklamaya gerek yok diye düşünüyorum.
7 Entry Daha