haklı savaş doktrini

(bkz: just war theory)

dünyadaki çoğu medeniyetin birçok düşünürü tarafından benzer özelliklerde geliştirilmiş ve savaşı etik bir temele dayandırmayı amaçlamış olan doktrin. genel olarak augusitnus'un "de civitate dei" (the city of god) adlı kitabına dayandırılan bu doktrine göre savaşın meşru olması (veya kısıtlanmasını) amaçlanmıştır. buna göre, thomas aquinas da geliştirmeleri ile savaşın, başlatılabilmesi için iki aşamalı bir gerekçelendirmeden geçmesi gerekmektedir.

jus ad bellum: savaş açma hakkı. savaş ancak meşru bir otorite tarafından, meşru müdafaa gibi haklı gerekçeler sonucu açılabilir. buna göre, toprak genişletme gibi tek taraflı kişisel çıkarlar savaş başlatma nedeni olamaz. otorite tarafından savaşın nedeninin ve barış şartlarının duyurulması ve iyi niyetin korunması gerekmektedir. burada da görüldüğü üzere savaş sadece etik bir temellendirmeye maruz kalmamakta aynı zamanda da kısıtlanmaktadır

jus in bello: savaşın adil yürütülmesi. savaş hukuku diye açıklanabilecek bu terime göre savaş süresi içerisinde askerin hedefi asker olmalıdır. asker dışında sivillerin canına ve malına zarar verilmemelidir.

birleşmiş milletler anlatlaşması'nda dünya barış ve güvenliğinin korunması amaçlı birtakım maddeler de bu doktrinin bir sonucu olarak kabul edilebilir. ancak, jus ad bellum'a ve jus in bello'ya uymayan, yıkıcı silahların artışı ile doğru orantılı olarak sivil kaybının da ciddi bir şekilde arttığı istatistiksel bir durum mevcut.