iran'a neden güvenilmez

neden güvenilmesin? batının işini kolaylaştıran bir yargı. aslında beraber mükemmel çalışmaların yapılabileceği harika bir ortaklık olur. ama iran ile olan geçmişimize bakıp "irandan dost olmaz" denmesi işleri zorlaştırıyor. erbakan bunu bildiği ve potansiyeli gördüğü için çok uğraşmıştı. öte yandan iranda da aynı yargı mevcut. bu yüzden rusyayla pek yakın. biz de amerikayla...
öncelikle iran neden güvenilmez şu sebeplerden ;
1. iran ile tarihsel bir rekabet çekişmemiz var.
2.aramızda sürekli bir git-gel oluşması mezhepsel farklılıklar ile
3.iran'nın osmanlı zamanındaki karamanoğlu beyliği gibi sonradan çıkar oyunu siyaseti izleyen bir devlet olması.
4.farslıların çok kibirli olması bakın islam bile farslıların geleneksel kültürünü etkilese de baskılayamamış.
5.iran'ın batı (ab ve abd) ile ilişkileri çok gizli yürütmesi.
6. iran'ın bölgede mezhepçilik politikası ile ırak, suriye ve lübnan da karışıklık çıkarması ile bölgenin istikrarsız olmasında payı olması.
7.iran'ın afganistan'dan gelen göçmenleri türkiye'ye göndermesi.
8.uyuşturucu konusunda kendi ülkesinde idama kadar giden yasaları mevcut iken türkiye ile sınır olan yerlerde buna göz yumması.
daha nice sebepler var tabi bunlar değil ki iran parçalansın. iran parçalansa zaten en çok türkiye zarar görür. lakin iran türkiye ile sadece dönemsel bazlı ortaklık yapıyor bölgede kendisine rakip bir güç istemiyor (bkz:saddam hüseyin). iran'ın ben kapalı kapılar ardında abd ile işbirliği yaptığını düşünüyorum. çünkü ikisi sürekli ortadoğu karıştıran birbirine en çok sert çıkmasına karşı birbirlerinin ayaklarına çoğu zaman basmayan iki gizli müttefik gibi. samuel huntington (bkz: medeniyetler çatışması) teorisine göre gerçekten de din eksenli bir çatışma alanı oluşturdular.arapların düşmanı israil iken bir anda iran çıktı. arap ve israil ülkeleri bir yanda iran bir yanda gibi bir oluşum gerçekleşti. bu kapsamda israil nefes aldı bir anlamda her tarafı psikolojik olarak düşmanla çevrili iken şu an böyle bir durum söz konusu değil.
türkiye'nin ortadoguda bulabilecegi en iyi 2.muttefik oldugu icindir birazda. ıran, turkiye'nin doguya acilma kapisidir. ıran icinde ayni sey, turkiye icin gecerlidir (batiya acilma) irana guven duyulmamasinin sebebini ben mezhepsel ayriliga ve dunya'ya bakis acimiza yoruyorum. biz dunya'ya daha demokratik, insan haklari cercevesinde ilerleyen sosyal bir hukuk devleti olarak bakiyoruz modern anlamiyla. ıran'da, ıslami bir yonetim bicimi olmasindan kaynakli bu eksende dunya'ya bakiyor.
çünkü ilk bakışta ortak çıkarların var olduğu görülse de büyük resme baktığımızda çıkarların çatıştığı bir devlettir. buna en bariz örnek şii hilalidir. bunun yanında bölgesel liderlik konusunda iki rakip konumundalardır
pek mümkün olmayan ittifaktır.aslına bakılırsa hiçbir ülkeyle ciddi manada bir ittifak mümkün değil.

sadece çıkarlar örtüştüğü sürece olan bir işbirliğinden ibaret dünyada ki bütün ittifaklar."devletlerin dostu olmaz,çıkarları olur" gibi müthiş bir cümle vardır mesela...

irana gelecek olursak zaten bu tarz bazı konularda işbirliğimiz mevcut zaten ama hem günümüzün şartları hem de iranın tarihte neler yaptığı ortada olduğu için fazlasını düşünmek mualdir
aslında iran, çin ile çok göz önünde olmasa da derin ilişkiler içinde olan bir ülkedir. çin'in ortadoğu coğrafyasında varlığının en büyük teminatı iran ile arasındaki gizli siyasi müttefikliktir. bu açıda bakınca, her ne kadar güvenilmez bir müttefik olsa da asgari çıkarların paylaşıldığı bir müttefiklik türkiye'ye artı sağlayacaktır.
okuyunuz : stephen kinzer - şahın bütün adamları
iran’a güvenilir ama iran islam cumhuriyeti’ne güvenilmez. çünkü bu devlet yapısı gereği mezhepçi ve anti-laiktir. bu nedenle komşu ülkelere rejim ihraç etmeye, nüfuzunu arttırmaya çalışır. hizbullah’ı ve hüda-par’ı desteklemektedir. her ne kadar müslümanız deselerde fars milliyetçileridir. şiiliğin ve farsların koruyuculuğunu üstlenmişlerdir.
iran ile şuanda her kadar dost daha doğrusu ortak gibi gozuksekde iki ulkeninde ortadoğu ya hakim olma ve islam liderliğini üstlenme isteği bu ortaklığın sadece amerikan yaptırımları süresince devam edeceğini gosteriyor.
kısa vadede müttefik uzun vadede düşmandır.