osmanlı imparatorluğu

devletin kurucusu ve osmanlı hanedanı'nın atası olan osman gazi, oğuzların bozok kolunun kayı boyundandır.devlet, bilecik ilinin söğüt ilçesinde kurulmuştur. osmanlı devleti'nin bağımsız bir devlet olarak tarih sahnesine çıkması yaygın kabule göre 1299 yılında olmuştur. ancak prof. dr. halil inalcık ve bazı diğer akademisyenler, osmanlı devleti'nin 1299'da söğüt'te değil 1302'de yalova'da bizans'a karşı yaptığı koyunhisar muharebesi sonrasında devlet niteliğini kazandığını iddia ederler.istanbul ile sınırlı bir şehir devletine dönüşmüş olan doğu roma (bizans) imparatorluğu'nu yıkmış, bazı tarihçilere göre bu yeni çağ'ı başlatan olay olmuştur. osmanlı imparatorluğu gücünün doruğunda olduğu 16. ve 17. yüzyıllarda üç kıtaya yayılmış ve güneydoğu avrupa, orta doğu ve kuzey afrika'nın büyük bölümünü egemenliği altında tutmuştur. ülkenin sınırları batıda cebelitarık boğazı ve 1553'te fas kıyılarına, doğuda hazar denizi ve basra körfezi'ne, kuzeyde avusturya, macaristan ve ukrayna'nın bir bölümüne ve güneyde sudan, eritre, somali ve yemen'e uzanmaktaydı.osmanlı imparatorluğu 29 eyaletten ve özerklik tanınmış olan boğdan, erdel ve eflak prensliklerinden oluşmaktaydı. devlet zaman zaman denizaşırı topraklarda da söz sahibi olmuştur. atlantik okyanusu'ndaki kısa süreli toprak kazanımları lanzarote[1585), madeira (1617), vestmannaeyjar(1627) ve lundy(1655) bu duruma örnek olarak gösterilebilir.

devlet altı yüzyıl boyunca doğu dünyası ile batı dünyası arasında bir köprü işlevi görmüştür. hâkimiyeti altında bulunan topraklarda yaşayan halklar zaman zaman, toplu ya da yerel ayaklanmalar ile osmanlı iktidarına karşı çıkmışlardır. genel olarak din, dil ve ırk ayrımından uzak durduğu için yüzyıllarca birçok devleti ve milleti hakimiyeti altında tutmayı başarmıştır.osmanlı imparatorluğu, eski türk örf ve adetlerinin ve islam kültürünün yükümlülüklerinin doğrultusunda bir yönetim şekli belirlemiştir.] osmanlı imparatorluğu'nun siyasi yapısında ve hukuk kurallarının oluşumunda islam dininin belirleyici bir rol oynaması, osmanlı imparatorluğu'nun "islam devleti", dolayısıyla bir "din devleti" olarak nitelenmesine neden olmuştur.
halkımızda sadece kuruluş-yükselme ya da duraklama-çöküş dönemlerine bakılan bir türlü tarafsız,objektif incelenmeyen 600 yıllık çınar.
zamane süper gücü. sanayi devrimine ayak uyduramaması sonucu zayıflayıp çökmüştür.
iki yahudi bir araya gelse şirket, iki türk bir araya gelse devlet kurar. devlet-i aliyye de tarihimizin nadide bir parçasıdır.
büyüklüğünü, kudretini, azametini, adaletini ve daha nice özelliğini anlatmaya sayfalar yetmez diye düşünüyorum. lakin 16 devleti yıkılan 17.sini kuran bir millet olarak devletlerimizin neden yıkıldığını da kavramak mevcut devletlerimizi ayakta tutmak hususunda bize yol gösterir kanaatindeyim.

şahsen yıkılışının asıl sebebinin avrupa devletleri karşısında önce ekonomik ve buna bağlı olarak da teknolojik olarak geri kalmasının olduğunu düşünüyorum. devlet bazı zamanlarda yükselme dönemindeki kadar güçlü, kudretli, akıllı , ufuk sahibi padişahlara ve yöneticilere sahip olamamış olabilir. lakin mevzuyu sadece buna bağlamakta yanlış olur kanaatindeyim. ben asıl sebebin devletin sömürgeciliğe karşı oluşundan adalete ve insana verdiği değerden kaynaklandığını düşünüyorum. yani şahsi düşüncem devletimizin sömürgeci olmaması ve yöneticilerinin zalim olmamasından kaynaklandığını düşünüyorum. avrupa devletlerinin birçok ülkeyi ve milyonlarca insanı zalimlikleri altında nasıl akıl almaz şeyler yaptıklarını burada kabul etmeyecek insan yoktur diye düşünüyorum.

ekonomik olarak geri kalmışlığının sebebi okyanusları aşıp hindistan'a amerika'ya çin'e giden avrupa devletlerinin kurduğu sömürgeler ve koloniler sayesinde ekonomik olarak güçlenmesidir. osmanlı devletinin ekonomisi ise tarım, bazı vergiler ve bilhassa savaşlardan elde edilen ganimetlere dayanıyordu. zaman içerisinde devlet otoritesindeki zayıflamalar ve yapılan israflar neticesinde ekonomi iyice kötü bir hale gelmiş avrupa'dan alınan borçlar ödenememiş 1881'de duyun-u umumiye idaresi kurularak devletin ekonomisi resmen dış ülkelerin hükmüne girmiştir.

ayrıca avrupa sömürdüğü ülkelerden de sağladıkları bilgi akışıyla bir nevi doğu-batı arasındaki bilgi akışının direk sağlanması sonucuyla teknolojik olarak ilerleme kat etmesi neticesinde osmanlı devleti'nin ekonomik olduğu kadar askeri gücünün de önüne geçmiştir. ayrıca osmanlı devletindeki ordu sisteminde zaman içerisinde yaşanan bozulmalarda bu sıkıntıyı arttırmıştır ve neticesinde ordu birçok savaşta ağır yenilgiler almıştır.
arnold toynbee ne diyordu ‘dünyada 2 buçuk imparatorluk vardır biri roma biri osmanlı yarım olan da ingiliz imparatorluğu’
osmanlı tarihi araştırmaları yaklaşık 100 yıl önce başlasa da elde edilen bilgi koca 600 yılı aydınlatacak seviyede değildir. akademisyenlerin bu aydınlatma çalışmalarında önemli payları vardır.
sözlükte anlatılmayacak kadar, hakkında ciltler dolusu eser yazılan islama 600 yıl hâdim olmuş devlet-i Âliye..
osmanlı imparatorluğu dünyanın en seküler devletidir zannımca islam ya da başka dinler osmanlı da elbette ağırlığı vardır ama osmanlı yı osmanlı devlet-i aliye yapan asıl husus osmanlı padişahlarının devlet geleneğine bağlı kalması ve bu geleneğin her şeyin üstünde tutulması neticesinde yüzyıllara yayılmış adalet timsali olan bir imparatorluk
türk aklının pek çok milletten insanı aynı paydada toplamayı başarıp 600 yıl boyunca yönettiği zamanının nadide imparatorluğu...
koskoca bir kültür mirası.
osmanlı tarihimizde akan çifte oluktur. bir oluktan nur akar, diğerinden ise kir.

hani devrim otomobiliyle alakalı bir hikaye vardır ya, "batı kafasıyla otomobil yaptık ama doğu kafasıyla benzin koymayı unuttuk"

buna benzer bir durumdur osmanlı.
zamanında coğrafi keşiflere keşke önem verseydi de amerika kıtasında sözümüz geçseydi
asimilasyon konusunda malesef başarısız olan ama halifelik gücünü çok iyi kullanan ve büyük devlet adamları yetiştiren 624 yıllık dev çınar devlet-i aliyye ( büyük devlet ).
osmanlıyla ilgili aforizma yaşadığım an şudur ; yabancı tarih kitaplarında yeniçeriler (janissaries) askeri köle olarak anlatılır ve devşirme sistemi osmanlıdaki kölelik biçimi olarak anlatılır.
bir imparatorluktan öte, bir medeniyettir...
bati dunyasinin zirve devleti roma imparatorluguna karsi, dogu medeniyetinin kurdugu en buyuk devlettir.
roma ,timur, memluk ,britanya, rusya , abd ye kadar bircok devletle çağdaş olan aslinda çağlarüstü olan bir osmanli...
  • /
  • 2