vekalet savaşı

vekâlet savaşı veya temsili savaş, bu savaş türünde devletler fiilen birbirlerine saldırmazlar ancak uzaktan savaş halindedirler. karşıt güçlerin birbirine doğrudan saldırmak yerine üçüncü bir tarafın vasıtasıyla mücadele ettiği bir savaş türüdür.

bu savaş türünün günümüzde tezahür ettiği alan ortadoğu'dur ve en çok hissedilen yeri ise suriye'dir.

abd pkk ile türkiye öso ile rusya rejim ile ve iran ise şia gruplarıyla bu bölgede etkinlik göstermektedir.
vekalet savaşlarının en önemli enstrümanı sanıyorum terör örgütleridir. büyük savaşların riski ve maliyeti, teknolojinin gelişimi ve uluslararası hukukun negatif etkisi (savaş meşruiyeti sorunu) ile beraber ortaya çıkmış günümüzün popüler devlet tercihlerinden.
şu sıralar uluslararası güvenliğin bir konusu olmakla birlikte, yıpratma savaşı ile benzerlikler taşıyan ama daha pro-aktif eylemler ile sivil toplum kuruluşlarını da içerisinde barındıran yeni bir savaş yöntemi.
soğuk savas doneminde sıkca basvurulmus yontemdir.gunumuzde de buyuk devletlerin hesaplasma seklidir
nasa 2015 yılından itibaren kendi görevlerine yatırımı durdurup spacex, blue origin gibi özel şirketleri finanse ederek dünya dışı görevleri gerçekleştiriyor.
aynı şekilde abd hükümeti de özel askeri şirketlerle çalışarak ülke dışında birçok operasyon yapabiliyor.
abd ekonomisi haliyle kapitalizmle tamamen yoğurulmuş, özel sermaye bütün paranın sahibi ve denetleyicisi konumunda. bu özel şirketler uzmanlaştığı işlerini hükümetin mal edeceği rakamların daha altına mal ederek, daha verimli yapabildiği için hükümet hiç düşünmeden profesyonelce bir yaklaşımla bizim alışık olmadığımız yöntemler kullanabiliyor.
vekalet savaşlarının bu çalışma yöntemlerinin savaş alanına yansımış hali olarak görüyorum. örnek olarak; orta doğudaki bir ülkeye iyi eğitimli amerikalı bir savaşçı getirmektense yerli bir savaşçı istihdam edip onu kullanmak daha karlı olabilir. artık savunma ve dışişleri bakanlıkları özelleştirme idaresi gibi çalışıyo, günümüzün getirdiği çok büyük değişimlerden biri bence bu konu.
kore savaşı en belirgin örnek olabilir